Die Hervormer: 1 September 1962

Wanting Feb.1953...

43 downloads 1054 Views 3MB Size
n*

LfttNbKM DlbLIOTEEK UNIVERSITEIT

J

SEPTEMBER Jaargang

LI

II

-1

VA H

PRETORIA

SEP 1962

1962 Nr.

6

Amptelike Orgaan van die

Nederduitsch Hervormde Kerk

van Afrika

By die Poswese as Nuusblad Geregistreer

JOHANNES HUSS, 'N VOORLOPER VAN DIE HERVORMING EN MARTELAAR VAN KONTANS

:

Bladsy

DIE

ii.

HERVORMER

September 1962

HartPrag is nie net vir die oog van die be wonderaar bedoel nie, dog ook vir di% fyn Jcuns van vdkvaardigheid.

Kwaal

Wanneer iemand aan kwaal

As deskundiges wat

betref ho^graada* houtwerk, bled ons aan u prag met ons uiteenlopend afgeronde muurpanele,

behoorllk

ultgedraaide

trap-

Om

dan

noodsaaklik

Ons hgu ook volop uitgeeoekte

die ideale tonika,

hout, hardebord, deure paneelhout, lyswerk en fyn gehalte timmerhout van alle soorte In voorraad.

(L

Pc



rellngs, en na maat gemaakte skrynwerk, vir die blnnekant van kerke, hotels, skouburge, private wonlngs, ens.

laag-

In

alle

gevalle

word kwalltelt met

Wanneer bllllke pryse saamgespan. u vir u volegnde werkstuk 'n p ryenotering kry en die beste waarde vti u geld daarult wll haal, raadplee* S A .

.

TIMEBERS.

hart-

beteken dit eintlik dat sy hartkleppe nie heeltemal oopof toegaan nie gewoonlik omdat hulle weens Sinkingskoors verwronge geraak het. die ly,

hartspier

te versterk, is dit

om

van

tyd

tot

tyd ’n versterkmiddel in te neem.

Die Dr. Allens-Watersugpille is want dit kan met volkome veiligheid ingeneem word. Dit kan met vertroue gebruik word vir die volgende kwale: Hartkwaal, Swak Hart, Watersug, Nier- of Leweraandoenings, Vatbaarheid vir verkoues, en Lae en Hoe Bloeddruk.

Skryf aan of skakel:

TIMBER & JOINERY WORKS S.A.

(EDMS.) BPK. POSBUS

6680

JOHANNESBURG

FOON

33-5472-3

Dr. Allens-

WatersugPille

Aim

75c per bottel posvry van Norwood Coaker, Bus 89, Ladybrand

••••••••••••••# prJa&Joi*

,

SEPTEMBER 1962. Jaargang

S

H

Nr. 6.

Llll.

Amptellke orgaan van Die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika.

Ikrbormer Posbus 171

-

Gedruk deur

55,

Krugersdorp,

en uitgegee deur Die Ned. Herv. Kerk van Afrika. :

Foon 660-5916/7

KRUGERSDORP

(By die Poswese as nuusblad

:

N.H.W.-Pers, Humanstraat

Intekengeld 75c.

PER

J

:

AAR

gereglstreer)

Redakteur

:

Ds. Joh. Dreyer,

Kedaksie

Van Riebeeckstraat

97,

Potchefstroom.

Adres „Vroue-Rubrfek”: Mev. Marie Dreyer, Lynnwoodweg

105,

Adres „Rubriek vlr die Jeug”: Drs. L. M. le Roux, Sussexlaan

Lynnwood, Pretoria.

Brooklyn, Pta.

:

Mev. Marie Dreyer; prof. Wet; drs. L. M. le Roux;

dr. P. S. Dreyer; ds. G. J. J. Roos

dr. J. I. de en prof. dr.

421,

F. J. van Zyl.

Advertensies en adresveranderings (vermeld sowel ou as nuwe adres)

Die blad verskyn aan die begin van elke maand. Stukke publikasie moet die Redakteur nie later as die eerste dag van die voorafgaande maand bereik nie.

vir

moet aan Die Advertensiebestuurder, „Die Hervormer”, Posbus

171,

Krugersdorp, gerig word.

VRYHEID

9

9

9

Die ivoord vryheid het een van die modeivoorde van ons tyd geword naas sulke modewoorde soos die ivaardigheid van die mens, eenheid,

gelykheid,

kolonialisme e.s.m.

...

Vryheid

word opgeeis op die een gebied van die lewe na die ander. Daar moet vryheid van denke wees en onbeperkte vryheid van die pers. Daar moet vryheid wees op die gebied van die sedelike en seksuele lewe. Daar moet vryheid en onafhanklikheid wees op staatkundige gebied vir elke volk ter wereld.

So word hierdie vryheid deur bose magte aangedryf, dat dit opgeeis word ook vir mense en vir volke wat nie ryp is daarvoor nie. En al ruk van hidrdie vrygemaakte individue en volke hand-uit en misbruik hulle die vryheid, tog bring dit die drywdrs hiervan nie tot besinning nie. Die roep om vryheid gaan steeds voort. Voorop loop

in

hierdie

optog,

wat om

steeds

meer

vryheid roep, allerhande wereldwye organisasies soos die V.V.O., die Wereldraad van Kerke, die Vrymesselary.

9

Ook in die kerk wdrd hierdie geroep na vryheid gehoor; nie alleen in die sin dat die jong sendingkerke vry moet wees van die sg. moederkerke nie, maar ook in sover vryheid van oortuiging wat die leer van die kerk betref en vryheid van eksegese opgeeis word, ja seifs absolute vryheid teenoor die kerklike belydenis. Die vryheid word hier en daar oorbeklemtoon en dit lei na allerhande uitwasse op verskillende lewensterreine. In sommige Afrikalande word whuru (= vryheid) deur party mense opgevat In die maatas vryheid om nie te werk nie. skaplike lewe word gese : Ek is vry om met my lewe te maak wat ek wil en as ek my hand aan my eie lewe slaan, het niemand daar iets oor te se nie. Of as ek die vrye liefde beoefen kan niemand my die vryheid belet nie. En as die geelp&rs met sy pornografie die siele van si) lesers besoedel, mag sy vryheid nie ingeperk

word

nie.

%

Blaai

om

'

HERVORMER

DIE

Bladsy 2

September 1962

geer word,

nie dieselfde as die vryheid waar-

is

van die Heilige Skrif praat

£

Veroolg van vorige bladsy

Hierdie soort vryheid

mens wat

nie gebind wil

is

die vryheid van die

wees

God

Dit sou dan

nie.

sy waardigheid as mens aantas.

wil te onderwerp.

Dis die vryheid

genade

Dit wil se dat die

woord onbekwaam

goed

vry

Hy Hy is

nie.

sonde. nis,

want

is

is }

tot

wat goed

en geneig

is

Hierdie sondaarmens

kwaad.

gebind deur die

n slaaf

in die

is

nie

mag van

die

mag van

is,

wat strek

julle

dan vrygemaak

diensbaar

het,

Hy maak

vry wees.

die sonde het so ingevreet in die hart

Woord

die

te

te

doen wat

Naam

van God.

maak aan

se:

dan

uit

van die

voortaan

van die

tot eer

Vandaar dat

die duister-

om

mens

is

vrygemaak

Christus

deur

slawerny van die sonde

tot alle

om

te dien deur jou vrywillig aan sy Goddelikc

van die gevalle, sondige mens, wat na die Bybelse

is

Vryheid in die

nie.

Bybelse sin van die woord beteken vryheid

As

die

Seun

sal julle waarlik

vry van die sonde

om

die geregtigheid.

en die lewe van die mens, dat die mooiste dinge

deur die mens, soos hy van natuur besoedel word. So het die

opkom

Hierdie vryheid, wat ons as ’n genadegawe

ontheilig,

is,

van God ontvang,

vir die „waar-

digheid” van die mens hier en daar ontaard in

roem met

verering van die mens, en het sy vryheid ontaard

likheid

in losbandigheid.

Hy

laat

God

los en

sy so seer

woorde

:

vryheid waarvan Paulus die vryheid

van die heer-

van die kinders van God.

Hierdie vryheid gaan gepaard met verant-

begeerde vryheid loop dan uit op slawerny in die diens

die

is die

woordelikheid en

van die sonde.

dit is

die

vryheid

wat die

wereld in ons bandelose tyd broodnodig het.

'

L~

- JOH. DREYER

Die vryheid soos dit in die wereld gepropa-

Hierdie beweging (een wording van

TV PAAR MANIERE OM MENSE VAN DIE KERK TE VERDRYF

Hervormd en Gereformeerd in Nederland) is nie meer teen te hou nie. Die Heilige Gees bind ons saam.

Ds. J. H. Sillevis Smit. *

En nou word 1.

kom hulle

Vra nie.

dan

hulle nooit om kerktoe te As dit te kras klink, vra om soms na die kerk te

kom.

As

Sit

3. As u praat, kla dan. Moenie vriendelik van die kerk of iemand in die kerk praat nie. Vertel van die moeilikhede en foute waarvan u weet.

om

iets te doen.

As

genoeg ander u voorbeeld volg en net ’n paar alles moet doen, kla dan: dit is

hulle kom, ignoreer hulle by hulle maar knik hulle nie eens toe nie. Keer na die diens u rug na hulle toe en gesels met ou kennisse. 2.

dan.

Weier

6.

net

'n kliek.

7. Gee so min moontlik of niks. Saif dan u gewete deur te se: Dit is my saak hoeveel of hoe min ek gee.

Vind fout met die prediker en saai dit wyd uit en voeg maar uit u verbeelding by. As die kerk leeg loop, regverdig uself dan deur te se:

4.

Doen net asof u self nooit beom na die kerk te gaan

nie. 5.

maar al

Moenie bid net

'n

nie. Se: die kerk is menslike organisasie en

wat van belang

heid.

is,

is

goeie besig-

*

gese: ,Ja,

maar

julle

eenheid op aan die waarheid’. Maar ons moet van die verskeiding van eenheid en vloekte offer

die

Want die waarheid is af. nie ’n ding nie, maar die Here: Hy is die waarheid. Prof, de Gaay Fortman.

waarheid

*

*

*

8.

Ek

het julle

mos

gese dit sal gebeur.

Regverdig u eie versuim deur te se: Die kerk kan my die saligheid nie gee nie. Ek ken die pad self, maar bewandel horn intussen nie. 9.

hoefte het

*

Se aan almal wat wil luister: het die kerk nie nodig nie. Ek het Bybel, maar sorg dat hy vir u ’n geslote boek bly. 10.

Ek

my

Prof. Berkhof moes ons Gereformeerders nie uitgenooi het om die draad wat Kuyper laat val het, weer op te neem nie. Hy was vir ons te weinig krities oor Kuyper. Ons wil die draad van hierdie Calvinistiese Napoleon nie weer opneem nie, Die Reformator Kuyper is vir ons te uitgekook, te veel ’n slimmert. Ons het onsself en mekaar belowe om dit nie weer te word nie.

Thys Booy.

:

DIE

September 1962

HERVORMER

Bladsy 3

GOROENKING —

Mat. 14 22 „En niul.it Ily die share weggestuur het, klim Hy op die berg apart om te bid”. :

Vandag staan ons as gelowiges in hierdie wereld en op ons is die aanvalle van die bose magte gemidde rig.

Geliefdes in die Here, ’n

Aangrypende

tafereel

is

wat

dit

enkele verse voor ons gesig ontvou. As ons dit deurlees, dan sien ons voor ons gees die berg aan die meer van Genesaret. Die dag is besig om in die meer te sterwe. Vir laas kleur die goue strale van die son Daar in die die skerp rotspunte. strale van die ondergaande son, teen een van die rotspunte staan Christus. nee Hy le op sy kniee, Hy staan neergeval op die aarde. Hierdie Mens By die sterwing is besig om te bid. van die dag, in die laaste strale van die son, is Hy besig om te bid. Nou dat Hy moeg en mat is van die moeitevolle arbeid, nou soek Hy rus en verkwikking in die gebed. In gebed in gemeenskap met sy Vader, hierdie

.

daar

is rus,

Aan

.

.

daar

die voet

is

verkwikking.

van daardie gebeds-

Met wapperende vaandels

trek

hulle uit teen ons, om ons af te sleur in die poel van ellende en vemietiging. In ons eie krag kan ons nie

staande bly nie. Waar ons staan in eie krag, daar moet ons ten onder gaan. Daar is slegs een plek waar ons die stryd kan stry, waar ons staande kan bly, dit is op die gebedsgemeenskap met ons in hoogte hemelse Vader. Helaas, hoe staan daar nie op ons volkshorison verlate en lee gebedshoogtes nie? Verlate gebedshoogtes in ons huise; verlate, want daar is nie tyd nie, ons is te moeg, ons gaan maar rus. Ons wil rus vind in die vergetelheid van die slaap, of op die plekke van ontspanning wat die wereld ons bied. Christus toon ons egter dat daar een plek is waar ons rus en verkwikking kan vind op die gebedshoogtes. As dit aand is en Hy is moeg van die inspanning en stryd, dan dien dit nie vir Horn as ver-

skoning om weg te bly van die gebedshoogtes nie, maar dit dryf Horn juis na die gebedshoogtes, want daar vind Hy krag, daar vind Hy rus. Christus staan daar, hoog bo teen die berg, onbereikbaar vir die golwe en in die meer daar worstel sy dissi-

Hy

pels. Tog al is daar hoog verhewe in gebed, weet van hulle nood en in die derde nagwaak dan gaan hulle te help. So staan vandag ook hoog en veilig bokant die

Hy

Hy

om

Hy

storms wat oor hierdie wereld woed. Hoog en veilig in sy Vader se woning. Tog sien Hy ons nog aan. Hy ken ons nood.

Hy

sien

waar ons swaar

As ons ook maar vlug na

kry.

die

gebedshoogtes, sal ons Horn vind waar Hy op ons wag, gereed om ook ons te troos en te sterk, om ons rus en verkwikking te skenk. Op die gebedshoogtes is ons veilig. Op die gebedshoogtes in gemeenskap met God, daar alleen kan ons staande bly teen die

stormende

geweld

van

hierdie

wereld.

Amen. H. M. E. Dreyer.

berg, reeds in die skaduwee van die nag gehul, le die meer, waaroor daar

Hoog onstuimige storm woed. die wit skuimende golwe deur die wind opgejaag na die voet van daardie berg, om hulle daar teen die

’n

word

As hulle so rotse te pletter te loop. in hulle skuimende geweld teen die rotse slaan, dan lyk dit soos hongerige, grypende hande wat daar uitgestrek word om Christus van die berghoogtes af te sleur en Horn in die skuimende geweld te slinger. Hoedat hulle egter ook al woed en storm, Horn kan hulle nie bereik nie. Hy staan daar hoog en

veilig.

BOEKE Theo Preiss: DE RECHTSGEDACHTE IN HET EVANGELIE VAN JOHANNES — in Nederlands vertaal deur E. L. Smelik Callenbach, Nijkerk.



Hoewel op vroee ouderdom oorlede, die Frans-Protestantse Nuwe Testamentiese geleerde, Theo Preiss, in veel wyer kringe as alleen sy eie werkkring en sy eie land bekendheid verwerf. Veral sy geniale insig in die gedagtewereld van die evangelis Johannes het die aandag van die geleerde wereld op horn gevestig. Hy was die skepper van die karakterisering .juridiese mistiek” waarmee en waarin hy duideliker as wat dit ooit vantevore gedoen is, enersyds die onderskeid aantoon tussen die sogenaamde Johanneise mistiek en alle het

Soos Christus egter hier teen die berghoogtes in gebed staan, veilig bokant die stormende geweld daar onder, so was sy ganse lewe. Eintlik is dit ’n mooi simbool van sy ganse aardse lewe. Geweldige magte wat op Horn aanstorm, met hongerige, grypende hande om Horn af te sleur in die dieptes, maar Hy staan daar bokant hoog en veilig, bokant die geweld, want Hy staan op die gebedshoogtes in gemeenskap met sy Vader. Hoedat die storm van die sonde, dood en hel ook al op Horn aangestorm het, hulle kon Horn nie bereik nie, hulle kon Horn nie afsleur in hulle donker maalstroom nie, hulle kon Horn nie vernietig nie, want tel-

kens, so lees ons, het Hy gegaan om tot sy Vader te bid. Die gebedsgemeenskap met sy Vader was die

,

vorme van Hellenisties-gnostiese kulasies,

en

andersyds

die

spe-

naver-

wantskap benadruk tussen die regverdigingsleer van Johannes en Paulus.

bokant die magtige geweld van

In bogenoemde klein boekie, skynbaar die eerste van die werke van Preiss om in Nederlands vertaal te word, gaan dit om die juridiese gehalte van verskillende bekende uitvan geskrifte drukkings in die Johannes, o.a. gestuur-wees, getuienis

en sy trawante. Op die gebedshoogtes het Hy oorwin.

gee, getuie, oordeel, aankla, oortuig, en lesbes Parakleet (Trooster). Van-

Hy

gestaan

het,

die

mag-

waarop waarop Hy veilig was, waar te van hierdie wereld Horn

hoogtes

nie

kon

vind en vernietig nie. Op die gebedshoogtes het Hy gestaan, hoog en veilig

die duiwel

uit die oordenking van die juridiese agtergrond van hierdie begrippe val ’n verassende nuwe lig op veel wat sentraal is in die verkondiging van Johannes. Oorbekende verse kry plotseling ’n konkreetheid en skerpte van omlyning wat lank verhul was agter denkbeeldige Johanneise ’n mistiek. “Wanneer zijn broeders naar het vlees al over hun tijd beschikken, Jezus openbaart zijn godheid door, als een soldaat, altijd bereid te zijn te luisteren naar de wil zijns Vaders (Joh. 7:7; 2:4). Zo zal het evenzeer voor de gelovigen zijn: blijven in de Zoon, dat is niet zo iets als een gevoelsintimiteit, maar, heel

in zijn woord blijven 10), zijn woorden en geboden bewaren, in een woord: liefhebben”.

eenvoudig, (15:3,

7,

Die vertaling van wat in die Frans geheet het ‘‘La justification dans la pens^e johannique”, word in hierdie boekie voorafgegaan deur ’n beskouing van die hand van Roger Mehl oor die inhoud en gehalte van die teologie van Preiss. Weliswaar alte kort en bondig, verhoog hierdie beskouing nietemin die waarde van die boekie geweldig met die oog op ’n eerste 1

kennismaking met

die

werk van Theo

Preiss.

Ook ons

in

Suid-Afrika

is

Smelik

dank verskuldig vir hierdie vertolking van die werk van Preiss in die Nederlandse

taal.

C. L.

DIE

Bladsy k

HERVORMER

September 1962

verbond ingegaan word en aangetoon word dat die kinderdoop daarop gegrond is. Dit wil se dat die doop nie van ons as mense uitgaan nie, maar van ons getroue Verbondsgod (Gen. 17:7; Hand. 2:39), dat Hy dit ingestel het, dat met die doop nie verklaar word hoe goed die dopeling of sy ouers is nie, maar hoe goed onse God is, dat ons nie eerste ons die

VRAEBUS WAAROM DOOPKATEGESE ? Een van die jong predikante het gevra dat in die Vraerubriek aandag gegee moet word aan die doopkategese, nl. (1) waarom dit nodig is. (2) wat

met

alles

geleentheid

die

be-

spreek moet word.

boorde hande, dat ons in sonde ont-

Antwoord

By

vang en gebore word en

:

verwarring oor allerhande aardse sake sorg die vors van die duisternis dat daar ook soveel moontlik verwarring heers oor ge1)

al die

Daar is so baie wat na die woord van die apostel Judas ,ingeloofsake.

sluip het’ en probeer om ander weg te lei van die geloof wat eenmaal aan Hulle heiliges oorgelewer is. die gaan rond van huis tot huis om hulle lektuur aan die man te bring en mense afvallig te maak van „die gesonde leer” en hulle te verlei tot ’n ander leer, soos die apostel Paulus dit aan Timotheus in sy eerste brief stel.

van dwaalleraars taak Hierdie word vergemaklik deur die onknude van baie van ons lidmate, wat kwytgeraak het alles wat hulle met die belydeniskatkisasie geleer het. So is daar baie wat die betekenis van die

doop nie meer ken nie. As aan hulle gevra sou word: Waarom laat julle kinders doop, dan sal die antwoord van meer as een juis wees waarteen die Formulier van die Doop julle

uitdruklik waarsku. Party sal moont-

Ons doen omdat dit mos so

lik

se

:

miskien hulle

s§:

name

dit

gewoonte,

uit

hoort.

Die kinders ontvang.

Ander sal moet tog

Met

die doopplegtigheid in die kerk daar nie die geleentheid om doeltreffend op hierdie dwalinge in te gaan nie en dis ook nie die regte tyd daarvoor nie. Meer tyd is daarvoor nodig as die vyf minute waarin die ouers na die beantwoording van die vrae toegespreek word. is

Omdat tekenis

die doop van so groot bevir die geloofslewe is, juis

daarom moet daar ernstig aandag aan gegee word en is dit nodig om met die ouers diep op al die sake, wat die doop raak, in te gaan en om al die vrae wat die ouers mag stel beantwoord. Want die doopkategese moet nie alleen ’n onderrig oor die doop en sy diepe betekenis wees nie, maar ’n geestelike gesprek tussen leraar en doopouers. te

Dit

is J.

A.

Warmser wat

woord gespreek

het:

doop verstaan en hy 2)

hande na Horn uitsteek nie, maar Hy sy hande na ons, sy in Christus deur-

Wat

alles

Leer is

met

die wyse die volk sy

genade gered kan word. God in die doop tot ons

om

alleen uit

Verder dat

kom met

dit alles met te verseel. Let op

sy

doop hoe mooi aan ons dit in die tweede paragraaf van die Formulier van die Doop gestel word wat ons in die doop betuig word en waarvan ons verseker word. Dit is beloftes

die

In die Naam van die Vader word ons betuig en verseel van ons opname in sy verbond, van ons kindskap en van sy vaderlike sorg vir ons. Word ons gedoop in die Naam van die Seun dan word ons betuig en verseel van die afwassing van ons sonde deur sy bloed, terwyl die doop in die Naam van die Heilige Gees ons verseker van die toeeiening van al die heerlike geestelike gawes deur die werkinge van die Gees. driedubbel.

Tweedens behoort aan die doopouers verduidelik te word die Bybelse gronde waarop ons kindertjies gedoop word. Hier sal dan op die rykdom en ruimheid van Gods verbond gewys moet word, nl. as God Abraham roep tot sy verbond en hy die verbondsteken ontvang, dan ontvang hy dit nie alleen nie, maar hy en „Ismael en almal wat in sy huis gebore was en almal wat met sy geld gekoop was, al wat manlik was onder die mense in die huis van Abra-

ham”

(Gen. 17:23) d.w.s. sy slawe en slawe se seuns. En hierdie slawe was nie eens Jode nie, maar uit die heidense volke, want ’n Jood mag geen volksgenoot as slaaf verkoop nie. En daar moet op gewys word as bv. die sipier

Lidia

van Filippi, of Stefanas, of gedoop word, dan word nie

die

doopkatesou s§:

Ek

Eerstens moet op die instelling van

meen

Israelitiese

Ook woorde

sal verduidelik in die eerste

moet word

die

doopvraag aan dat ons kinders

die ouers vervat, nl. „in Christus geheilig is en daarom as lidmate van die gemeente behoort gedoop te wees”, dat hulle nie gedoop word omdat hulle in hulself so heilig of onskuldig is nie, maar alleen in Horn is hulle heilig en as sodanig behoort hulle die merkteken van sy verbond te ontvang met die doop.

Derdens sal met die oog op al die dwaalleer i.v.m. die onderdompeling, dat dit dan ’n voorwaarde tot die saligheid sou wees, aan die doopouers

reinigingsgebruik

was.

En

vierdens moet dan in aansluiby die „ten derde” van die leer die heilige doop soos in die formulier vervat, die ouers op hulle plig gewys word. As die ouers bv. hulle Bybelgebruik sou nalaat of hulle gebede sou versuim of die kerkbesoek sou verontagsaam, dan is die gesprek met die doopkategese ’n seldsame geleentheid om sulke ouers ernstig te vermaan, hulle te wys op hulle versuim en op die nadelige uitwerking hiervan op hulle kinders en dat so ’n ongereelde lewe in stryd is met die ernstige belofte wat hulle ting

van

gaan

afle.

Laat die predikante tog erns maak

met

die doopkategese. Die belangrikkan nie maklik oorskat

heid hiervan

word

nie.

Joh. Dreyer.

0* Maak

Galblaaspyn slegs

’n

HERINNERING ... in plaas van dio folte rondo werklikheid wat dit vandag kan wees. Verkry spoedige verligting .

.

.

met JJubbelaksie’-Intestono die lakseermiddel wat ook bloed suiwer en die hele opknap. Intestone ituur

die

gestel

op die oorsaak van

reg

pyn

af en

galblaas-

verdun die tree

nl

In die verstopte galblaas. Dit gee ook doeltreffendo outlasting. Intestone is ’n chemiese samestelling van suiwer vrugteekstrakto en kruie, met die kor-

rekte vorm van swawel vir die lower. Dit smaak lekker en

geen skerp bestanddelo wat die fyn vlies van die in-

bevat

gewande kan skaad

nie.

Verlig Galblaaspyn

alleen hulle nie, maar hulle en hulle huisgesinne (Hand. 16:15, 33; 1 Kor. 16:15) gedoop.

gered.

gese bespreek moet word?

reg van die besprenkeling aangetoon moet word, wat ’n algedie goeie

NA TUURLIKER fVYS

mat

INTESTONE Vorkrygbur by

ISby

Norwood

alls

Apteke of pocrry ~ Poeboa

Coaker,

L.adybrmnd. toca 45c en 95c per bottei

Ondersteun asseblief

ons adverteerders

DIE

September 1962

HERVORMER

Bladsy 5 waar daar ook integrasie was en waar „seksuele onthouding” tussen

INTEGRASIEKARRETJIE

DIE

Die drywers van die integrasie-idee om verskille tussen die verskillende rasse weg te werk, neem hulle toevlug tot allerhande soorte middels en tot diverse metodes. Hiervan is somniige skokkend.

Ren daarvan

is die

skilderstuk

wat

onlangs dear iemand in Kaapstad geDit gee ’n voorstelling van is. Luthnli, die gewese Soeloe-hoofman, hangende aan ’n kruis. Aan die voet van die kruis van hierdie swart gekruisigde staan volgens die skildery twee blanke ministers, die een met ’n stok waaraan ’n spons met edik is en die ander met ’n sabel wat die gekruisigde se sy deursteek.

maak

Teen hierdie heiligskennis moet ons baie ernstig beswaar aanteken, want hier word die Christus, die Saligmaker, ingespan voor die politieke karretjie van integrasiedrywers. Sy kruislyde tot redding van die mens word hier misbruik om ’n rassebeskouing mee

te

die Bybeltekste is ook uit die

Engelse stuk vertaal.

volg die derde hoof: die ,,Be„Ek belowe: ’n meewerkend

om

ook gewettig, omdat die persoon van Luthuli in integrasiekringe en deur die integrasiepers buite alle verhouding tot sy bekwaamheid en ander deugde verheerlik is. in

enige en

saam met (vir)

So helpe my God”. tekening:”

dit

Dan

moontlik

kniee buig voor die Jesus Christus, het nog nie van hierdie skok bekom nie en kyk, daar is ’n tweede.

Verlede week ontvang ons met die pos besonderhede oor die stigting ’n .Wereldorde van Kristelike Burgers”. Dit is aan ons gestuur deur ene ,,Mrs. A. Brusso, 13 Isipingo St., Bellevue, Johannesburg”, volgens ’n stempel op die koevertomslag.

van

,

Wie dat

nie,

haar

,,Mrs.”

A,

Brusso

maar wat ons wel

is,

weet,

Afrikaans treurig is. Volgens die sinsbou en gebruik van sekere woorde kry ons die indruk dat sy ’n Nederlander of Vlaming kan wees. Die stuk is blykbaar uit Engels vertaal. Sy besit seker nie eens ’n Afrikaanse Bybel nie want is,

die profeet Esegiel:

Here

HERE

:

Kom

,,So

aan

spreek uit

sal my Gees in julle lewendig kan word”. Sagaria 4:6).

word ..... Ek

is.

gee, dat (37:9-14;

volg: ,,Hand-

julle

Hierdie .Kristelike Burgers” sweer eed om bo die trou aan die eie nasie te stel die eed van trou „aan mensheid”, d.w.s. die intemadie trou word gestel bo die sionale Maar as ’n mens nasionale trou. aan jou eie klein volk ontrou is, kan jy dan vertrou word in jou ,internasionale’ trou? (Lukas 16:10). Waar elke troue vaderlander se: My land, Suid-Afrika of watter ander vaderland dit ook al mag wees—, daar se hierdie Wereldorde se mense: Die mensheid eerste. Hierdie wye, wereldliefde, internasionale omvattende, wat mode in ons tyd is, lyk mooier as wat dit is. Dit is te breed om diep te wees. ,

Die ,,Toeligting” is die volgende ,,Die Order (Orde): word tereg so

genoem omdat

lede in die eerste be-

GEHOORSAAMHEID

belowe aan die Hoof van die Kerk, Jesus Kristus (Christus) (Joh. 17:21, 22), en ONTHOUDING in die tweede. SEKSUELE ONTHOUDING, soos in ’n Kloosterorde is nie van toepassing op ’n Orde soos hierdie” (een nie). lofte

Die ,,Toeligting” se verder: ,,Tenkan ons miskien kom tot ’n

slotte

kolonie van lede van die Orde waar (ons) saam op ’n plaas (kan) lewe, waar ons vry sal wees om SuidAfrika te toon hoe ’n gemengde

samelewing in miniatuur werk”. En so gaan dit voort. Dit is te veel om alles te noem, maar ons wil graag hier en daar vraagtekens stel en opmerkings maak.

’n



,

En dan moet die .Kristelike Burgers”

lowe

van

om ’n

’n

Wereldorde

se

met ’n eed bemeewerkende lid te word

ander-rassige kerk.

Dit wil

van hierdie wereldorde dan juis lid van ’n Bantoekerk moet word en dat sy medeKristelike Burger”, wat ’n Bantoe is, gebind deur sy eed, dan lid moet word van ’n kerk wat uit blankes s§ dat bv. ’n blanke lid

Om hierdie

weet ons

die

die vier windstreke, o gees, en blaas in lewendig hulle kan hierdie dooies, dat die

enige medeburger,

my

ware

eerbied die een Middelaar,

die

van

Woord

sS egter, dat die Gees Here lewe wek. Luister na Woord van die Here uit die mond

Die

van

regte, voorregte, organisasies, nie geniet kan word nie deur

vir so ver

en

,,

lid te word van ’n kerk van my denominasie anders as die vir my eie ras en na my vermoe (vermoe) te werk vir ’n gemengde gemeente. Ek belowe: om nie gebruik te maak nie

wat

’n

Hierdie wereldorde span voor sy rassestandpunt ook die Woord van die Here in, en op ’n onverantwoordelike wyse. Strydig met die Heilige Skrif sal hulle, die ..Kristelike Burgers” van die Wereldorde, die kerk Dit sal blote tot herlewing wek. mensewerk wees en daarom gedoem om te faal. Die Kristelike Burgers” belowe nogal om die kerk tot herlewing te wek en hulle belofte word nogal met ’n eed bevestig: ,,So helpe my God”.

geloof en dat die hoedster is van die geloof en tegelyk een deel van ons samelewing is, ons belowe daarem (daarom) om haar tot herlewing te wek”.

van

in



aangeblaas deur Asio-Afrikanisme. Sou ,,mrs.” Brusso en haar mense dan geen rekening hou met wat nou in Algiers gebeur nie?

die

Dan

oorUiigings

ternasionale winde,

kommunisme

(Christelike)

lofte”.

sy eie

dels in ’n buitelandse rigting in

maatskappy gegrondves moet wees op die etiese beginsels van die Kriste-

Kerk

teen

rigting wat voorgestaan word deur mense wat nie uit ondervinding praat nie, maar voortgejaag word deur in-

die grondslag kom dan die tweede hoof, nl. ,,Toestand”. Dit lui soos volg: ,,Ons begryp dat ons

like

in,

gedrywe word deur allerhande mid-

Na

:

Is die swart messias aan die kruis nie die eerste stap in hierdie rigting nie ? Hierdie vraag is die rede

wat

ring

Die grondslag van hierdie wereldorde lui soos volg: „Ons glo die vergewing van sonde. Jesus Kristus (Christus), onse Verlosser, is onse Heer, en in Horn belowe ons trou aan die mensheid. Ons belowe trou aan ons eie nasie en ras alleenlik vir so ver dit (blykbaar slaan die ,dit’ op ras) nie iets van ons vra nie, wat in stryd is met ons trou aan (lie mensheid”. (Swart druk en woorde in ha kies van ondergetekende).

propageer.

Hier word gedoen soos koning Jerobeam gehandel het. Die godsdiens gebruik hy in die diens van die politiek. Omdat hy bang is dat die burgers van sy tienstammeryk wat na Jerusalem vir die godsdienstige feeste gaan, daardeur miskien afvallig van horn sal word, stig hy sy eie heiligdomme en laat twee goue kalwers oprig, een in Bet-el en die ander in Dan, en s§ dan vir die volk: Hier is, o Israel, jou gode wat jou uit Egipteland opgebring het! (1 Kon. 12:26-33).

Almal

Kongolese soldate en blanke vroue en kinders en Christelike nonne ook ,,nie van toepassing” was nie? Moet ons volk non teen sy eie eeue-oue erva-

wat aangehaal word,

by

die laaste te begin.

Na

die

mededeling dat seksuele onthouding nie van toepassing is nie, kom dan die mededeling van die gemengde samelewing op ’n plaas. Beteken dit ook huweliksintegrasie ? Saamboer en saamwoon en saam vermeng? Sou ,,mrs” Brusso en haar Kristelike Burgers” dan regtig niks geleer het uit wat in die Kongo gebeur het, ,,

,,

bestaan.

So word dan Gods Naam deur gebruikmaking van ’n eed ingespan in



Blnai

om

:

DIE

Bladsy 6

HERVORMER

September 1962

KERK EN WERELD

Die Situasie van Uit ons vorige artikel het

dit dui-

delik geword dat die kerk tegelyk met sy ontstaan deur God in diens geneem is vir sy sending in die

wereld, en dat dit tot sy wese behoort dat hy uitgestuur word om in die tyd tussen die tye, in die tyd tussen die opstanding en hemelvaart van Christus en sy wederkoms, die boodskap van die evangelie aan die wereld te verkondig, aan al die nasies, van Jerusalem af en verder.

Die kerk is dus vir die wereld omdat hy nie toevallig bestaan nie, maar met ’n bepaalde, duidelik omlynde opdrag in die wereld gestuur is. Die kerk was nooit kerk voor hierdie opdrag nie, en hy sal nooit kerk wees

sonder

hierdie

opdrag

Hierdie opdrag behoort wesenlik tot horn van die oomblik van sy ontstaan af, sodat hy nie meer kerk is as hy ongehoorsaam aan hierdie opdrag is nie. Dit kan wel gebeur, en inderdaad gebeur dit ook dat die kerk soms hierdie nie.

opdrag vergeet, maar die Heer van die kerk hou nie op om sy kerk deur die werking van sy gees gedurig aan hierdie opdrag te herinner nie. Die kerk hoef hierdie opdrag ook nie in eie krag uit te voer nie. maar hy word in die uitvoering daarvan met krag toegerus deur die Een "in wie se diens hy staan. Die kerk mag in die uitvoering van sy wereldwye taak verseker wees dat die Een wat horn roep, getrou is, dat Hy die Oorwinnaar is aan wie a lie mag in hemel en op aarde gegee is. Hy mag ook getroos wees dat die weg van die evangelie

die

wereld

in nie

sy eie

eensame weg is nie, maar dat die Oorwinnaar op sy oorwinningsweg na sy tweede koms horn altyd voor is, en dat hy die belofte het dat solank as wat hy in navolging van sy Heer

Die Integrasiekarretjie

#

Vervolg van vorige

die politieke karretjie

bladsy

van hierdie

in-

tegrasiedrywers. Maar ’n mens kan nie mense veral nie van verskillende rasse met verskillende agtergronde, met verskillende lewensopvattings,



toe



ideale e.s.m. na mekaar dwing en dryf met beloftes en ede

tradisies, nie.

Dan nog net dit. Die „Kristelike Raad van Suid-Afrika” het glo ook ,,’n vingertjie in die paai”, want onder hulle leiding word 'n gemengde vakansieskool beoog. Joh. Dreyer.

die

Kerk

op hierdie weg na die wereld is, die Heer self by horn sal wees. Die uitvoering van hierdie opdrag word dus nie bepaal deur die voortreflikheid en krag van die kerk nie, nog verhinder deur die tekortkomings van die geroepenes nie, maar Hy wat ons roep, is getrou, Hy sal dit ook doen. Dis ’n roeping en taak hierdie waaraan voor die daar nie ’n einde kom einde nie. Die Heer het beloof dat Hy met die kerk op sy sendingsweg wees tot die voleinding toe sal

Eers dan,

in die voleinding, die sendingopdrag.

eindig

Nou is dit nie so dat die kerk sommer vanselfsprekend kragtens ’n inherente waarde, gesag en krag vir die wereld is nie,

volrmg,

’n

maar kragtens

waardigheid

en

’n

gesa

;

waarmee hy genadiglik toegvus word deur die Heer wat hom h erf <

Die genade wat vang om werklik kerk

die kerk vir die wereld te wees, sluit in dat dit eerst as aan hom gegun word die wereld te ken soos hy is. Ondanks al die verbluffende kennis wat die wereld op die verskillende terreine verwerf het,

roep.

.

om

daar een kennis wat hom onthy ken homself nie. Omdat wereld God nie ken nie en daarom die mens ook nie ken nie, en omdat die wereld die verbond van God met die mens nie ken nie, daarom weet hy ook nie van waar hy kom, waar hy is en waar hy heengaan nie. Maar die kerk kan vir die wereld wees, omdat dit aan hom genadiglik vergun is om as eersteling uit die wereld, God en die mens, en die verbond van God met die mens te ken, en om daarom die wereld te ken soos hy is. Omdat die kerk dus self uit die wereld geroep is en gegrond is in die versoeningsdaad van God, weet hy van die nood van die wereld, maar weet hy ook van die oorwinning van daardie nood in Christus en daarom weet hy van die nuwe bestemming, wat die wereld in Christus gekry het. Hierdie kennis van die wereld bestaan daarin dat die kerk die mense van die wereld, afgesien van die hoogtes en die dieptes wat hulle mag bestryk, in hulle werklike situasie ken soos wat dit bepaal word deur wat God vir hulle is en deur wat Hy vir hulle gedoen het in sy genadige barmhartigheid. Maar die genade wat aan die kerk bewys word, sluit behalwe hierdie besondere kennis, ook verder dit in, dat die kerk hom verbonde met die wereld kan voel. Hoe sal die kerk ook anders die liefde van God deelagtig kan wees as hy sy eie plek nie in die midde van di£ wereld wil neem wat is

breek: die

God

so liefgehad het, dat

Hy

sy eie

Seun gegee het nie? Omdat

die kerk met die wereld voel, vir die Jode ’n Jood word om die Jode te win, vir die wat sonder die wet is, word soos een sonder wet om die wat sonder die wet is te win; vir almal alles word om in elk geval sommiges te red. (I Kor. 9 20 w.) Daarom is dit ook alleen die kerk wat verantwoordelik vir die wereld kan wees, verantwoordelik vir wat van die wereld gaan word. Immers, hy is deur God in diens geneem vir d e wereld, en omdat God nie as af-

hom

so verbonde

kan hy

:

sydige toeskouer gaan staan het teenoor die nood van die wereld nie, maar daar daadwerklik ingegryp het, in en met die wereld gehandel het, en omdat Jesus Christus hom so met die wereld vereenselwig het dat Hy die sonde van die wereld sy eie gemaak het, kan die kerk nie anders as om in navolging van sy Heer ook vir die wereld te wees nie. As Jesus die skare sien, voel Hy innig jammer vir hulle, en aan die kerk se Hy: gee julle vir hulle iets om te eet. Omdat die kerk die werklike nood van die wereld ken, weet hy ook watter voedsel die wereld nodig het, en hy is die enigste instelling in die wereld wat aan die wereld daarHy weet wat die voedsel kan gee. omdat hydie wereld nodig het self van daardie brood alleen lewe. Die wereld weet nie dat die kerk die brood het waarvan hy moet lewe nie anders sal hy nie telkens na ander dinge gryp om hom te voed nie. Maar dit maak nie saak, dat die wereld hierdie brood nie van die kerk vra nie, die kerk weet wat die wereld nodig het. Hy sien die wereld altyd as ’n hongerige skare, as graanvelde wat ryp is vir die oes. Maar dat die kerk so tot die wereld gerig is, hom so ken, so met hom verbonde is en so verantwoordelik is vir hom, moet sigbaar word in sy lewo. Die wereld moet weet dat ,

daar so

’n

kerk

is.

En

-as

dit nie die

geval is nie, moet die kerk hom ernstig afvra of hy nog kerk is volgens die bedoeling van God. As die kerk sy lewe net op homself rig, is hy besig om gelykvormig aan die wereld te word, want die gees van die wereld is dat elkeen net aan homself moet dink en vir homself ’n naaste moet wees. Die wereldgelykvormigheid van die kerk kom daarin tot uiting dat hy soos die priester en die leviet in die gelykenis van

barmhartige Samaritaan aan die ander kant verbystap en maak of hy man in sy nood langs die pad nie raaksien nie, of as hy soos die dissidie

die

0

Sien langsaan

DIE

September 1962

’N

Dit alles kom duidelik uit in die strewe van agtien Hervormde en Gereformeerde predikante, nege van elke kerk. En hieronder kom daar bekende name voor, name van manne wat gunstig bekend staan, ook buite eie kerkverband. Ons noem hier o.a. die predikante F. J. Pop, G. Toornvliet, G. P. Klyn, G. M. van Minnen, K. Stryd, J. H. Sillevis Smitt.

Onlangs het hulle ’n boekie uitgegee getitel: „Van Kerken tot Kerk”, waarin hulle doelstellings bekend geis

berei

is

band

in

en

waarmee

die

weg

voor-

kongres in di6 verUtrecht, Nederland. vir

’n

Hierdie kongres, bygewoon deur ’n paar duisend mense uit alle dele van die land, het op 26 Mei 1.1. vergader.

Die

hoofsprekers

was

Herv.

die

Berkhof en die Geref. prof. De Gaay Fortman. Berkhof het gewys op die noodsaaklikheid van voortdurende gebed, want die eenheid van die kerke kan nie die werk van mense wees nie. Dit kan alleen van die Heer van die kerk verwag word. prof.

Hy

het aan die hand gedoen telkens twaalf lede van ’n Herv. meente vir ’n jaar moet verhuis ’n Geref. kerk met wie die Herv.

meente

in

korrespondensie

is

dat ge-

na ge-

en om-

gekeerd.

De Gaay Fortman ,

het gese dat hy

dat die weg van die agtien’ die goeie weg is en dat een-

diep oortuig

is,

KERK EN WERELD 0

Vervolg van vorige

bladsy

pels reken dat die skare weggestuur vir hulle self brood te

moet word om koop.

Na

wat ons reeds vasgestel het omtrent die wereldwye taak en roeping van die kerk, kan ons nou die situasie van die kerk vandag bealles

paal. En as ons hier van die kerk praat, bedoel ons daarmee nie net die kerk in die algemeen nie, maar veral ons eie kerk in die besonder. Is dit nie waar dat ons as kerk meer na

binne as na buite lewe nie? onsself gerig as na buite,

Meer op na

die

wereld? Gaan dit nie miskien vir ons in eerste en in laaste instansie net onsself, ons eie wasdom, ons eie heerlikheid nie? Is dit nie so dat ons net vir ons eie gemeente lewe nie,

om

Bladsy 7

STREWE NA EENWORDING

In Nederland waai daar 'n ander wind op kerklik-teologiese gebied as Toe was daar ’n ’n eeu gelede. strewe na skeiding, nou is daar pogings na eenwording. Toe is daar veral gelet op verskilpunte, nou veral op punte van ooreenkoms.

maak

HERVORMER

heid van die kerk nie net ’n gebed die Here was nie (Joh. 17 22, 21), maar tewens ’n gebod is, dat die gedeeldheid van die kerke ’n aan-

van

:

is, omdat skyn het dat elke kerk met

fluiting in die wereld

evangelie lei tot geld.

dit die ’n eie

kom

en dat die gedeeltheid verspilling van kragte en

In ,,Gereformeerd Weekblad”

belyde weerspreek, soos

haar Kerkorde

word

X

art.

van

dit leer.

De Gaay Fortman weer word

kwalik geneem omdat hy versuim het om te wys op die groot onderskeid tussen tugoefening oor lede van die die kerk en predikante wat bv. die tussen tuguitoefening oor lede van waarheid van die evangelie verkrag, die hart daarvan uitsny en ’n ander evangelie as Paulus verkondig, soos die geval van«pro.f. Smits wat nie weens sy loening van die versoening geskors is nie, maar omdat hy geweier het om die gesprek oor die versoening voort te sit met die komitee

die

toekoms

belang

nou van

sal dra, is nie

nie.

Die diskussie in die kerklike pers die moontlike eenwording, oor die voor en teen daaris interessant. Daar word van hoogs gese dat hy wat se dat die twee kerke soos tweelingbroers op mekaar lyk, nie goed gekyk het nie. En hy, wat geen duidelike familietrekke bespeur nie, homself ook nie genoeg tyd gegun het om goed te kyk nie.

van Nederland oor

prof. Berkhof” kwalik geneem, omdat hy nie ronduit verklaar het dat die Herv. Kerk in haar belyde beslis grense moes stel en die moed moet toon om werklik te weer wat haar

Prof.

Die eenwording moenie ’n terugkeer van een kerk tot die ander een wees nie en ook nie ’n oorwinning van die een ten koste van die ander nie. Die naam wat die gesamentlike kerk in

wat daartoe aangewys

is.

Volgens ds. Pop, wat as voorsitter die kongres opgetree het, is die

van

doel van die agtien organiseerders nie om die twee kerke te verenig nie, maar om albei te laat opgaan in ’n nuwe evangeliese kerk in Nederland. Ook is die doel nie om die lede van die twee respektiewe kerke wat in meerdere opsigte hulleself reeds een weet in een kerkverband saam te bring nie, maar die kerke as sodanig.

dikwels onwillig is om ons te beywer vir die sake wat op die breer terrein van die kerk le, laat staan nog die sake van die kerk in sy taak teenoor die wereld? Is dit nie ’n groot gevaar dat ’n mens van jou eie kerk of gemeente ’n afgod kan maak nie? Is dit nie waar dat ons as kerk krampagtig net probeer vashou wat ons het nie, dat ons net wil lokaliseer, stabiliseer, organiseer en besig is om te stagneer, te verstar nie Is dit nie tyd dat pelgrimsvolk word, wereld in nie? ’n binne lewe, net op het geen toekoms

ons as kerk weer op pad gaan, die

Kerk wat net na homself gerig nie.

Immers

is,

dit

gaan vir God om die wereld en ’n kerk bestaan nie ter wille van homself nie, maar hy is daar vir die wereld.

F.J.v.Z.

In die korrespondensie hieroor is die 08 nie hoofsaaklik na die verlede gerig nie, maar na die toekoms. Met dank is wel terug gesien, maar nie sonder kritiek nie en wel hier en daar

van Dordt en Assen, Groen van Prinsterer.

Kuyper

en

word ges€

is die gevolg blik op die wese van die betekenis van die eenheid van die kerk. Die sigbare eenheid van die kerk word beklemtoon, nie omdat eendrag mag maak nie of om eie verheerliking nie, maar sodat die een

Dit alles

van

nuwe

’n

kerk ’n beter instrument van sy Heer kan wees as teken van die komende ryk in diens van die wereld.

Wat die uiteinde van dit alles sal wees, sal die tyd wel leer, maar intussen is dit in elk geval duidelik dat die pogings van die .agtien’ ’n teken is van die groeiende onrus van baie oor die nog altyd voortdurende geskeidenheid en die voortgaande afskeidings.

Joh. Dreyer.

VERGROTE MANGELS Wanneer kinders loos, bleek

mig word,

luste-

en iesegrimvergrote

is

mangels allig die rede. Die besu behandeling vir hierdie kwaal it BUCCALENE, wat die kieme en toksiene in die keel en bloed wat Chroniese Mangelontsteking veroorsaak, wassenes moet met

vernietig.

BUCCALENE

Vol-

gorrcl en

dan insluk socjat die keel regstreeks behandel word en die oorsaak van die siekte deur die gestel behandel word. Kinders wat te ionk is om te gorrcl, moet hul kcle met BUCCALENE laat verf en ook ’n bietjie gcgcc word om te drink. Onmiddcllike behandeling met BUCCALENE sal, in die di

1

meeste gevalle, die noodsaaklikheid van pynlike

*n

corns gevaarlike operasie uitskake!

65c pet

Bottel

Buccalene

(Word vervolg) •Nti

DIE

Bladsy 8

HERVORMER

September 1962

JEUGKONFERENSIE Op 8 en 9 Junie is in die Pretoriase Tegniese Kollege ’n Jeugkonferensie gehou, gereel deur die Departement van Onderwys, Kuns en Wetenskap, Afdeling Buite Skoolverband, NoordTransvaalse Streek in samewerking met die Pretoriase Baad vir Volksontwikkeling. Sy Edele, mnr. F.H. Odendaal, Administrateur van Transvaal, het by hierdie geleentheid ’n baie insiggegewende en rigtinggewende openingsrede gehou. O.a. het by daarop gewys dat, statistics beskou, oor die volgende twaalf jaar sowat 300,000 jongmense naskoolse jeug sal wees wat ’n betrekking sal beklee en vrye tyd om te bestee (die universiteitsal student is nie bygereken nie). Die Administrasie bestee Transvaalse tans ongeveer R11,000,000 per jaar aan voorsiening van nuwe skoolgeriewe. Hierdie geriewe word vir 6 uur per dag vir 200 dae per jaar benut. Hierdie geriewe word natuurlik ook toegestaan vir gebruik vir konferen-

M

sies,

vakansiekampe ens. ’n waar-

lenteskole,

waar moontlik mits dit op dige wyse gebruik word.

Die gedagte het by Sy Edele die Administrateur ontstaan of die tyd

geword het om die skoolgeriewe so uit te bou dat dit kan dien as gemeenskapsentrums in die ware sin van die woord, veral vir die na-

nie ryp

skoolse jeug. ,,

’n

Minimum geriewe

jeugwerk is Nie alleen be-

vir

essensiele vereiste.

paal geriewe die omvang en verskeidenheid van aktiwiteite wat onder-

neem kan word

nie,

maar

’n

perma-

nente tuiste aan jeugdiges, wat nie slegs een maal per week of per maand aan hulle afgestaan word nie, maar wat hulle as hul eie kan beskou en wat geredelik beskikbaar is gedurende hulle vrye ure, maak ’n wereld se verskil tussen die soort jeugwerk wat ’n kunsmatige aanhangsel bly en di6 wat ’n blywende patroon by die jeugdige nalaat. ’n Gemeenskap wat

ems is met sy jeugwerk moet op minste ’n lokaal daarstel wat ontwikkel kan word tot ’n permanente jeugsentrum. ’n Saal alleen leen horn nie tot die verskeidenheid van bedrywighede wat ’n gebalandit

die

seerde jeugprogram vereis nie. Kleiner vertrekke vir komiteebyeenkomste en vir die beoefening van sekere stokperdjies, minimumvereistes ten opsigte van deelname aan buitelugontspanning en geriewe vir verversings of snoeperye is uiters wenslik

om

aan die jeug

van betekenis

’n

owerhede

soortgelyke geriewe

moet 3.

taler verhaal word.

4.

toenemende gebrek aan ope ruimtes en die swaar las wat op dorpsgebiedontwikkelaars gele word om grond beskikbaar te stel vir onderwysoperuimte en regeringsdoeleindes, het die tyd aangebreek dat ons ernstig moet oorweeg of daar nie ’n bevredigende stelsel uitgewerk kan word nie waarvolgens geriewe vir die onderwys en vir gemeenskapsontspanning, jeugwerk en kulturele bedrywighede gesamentlik

deur die provinsie en plaaslike owerhede ontwikkel en on-

derhou kan word. ’n Mens dink in hierdie verband onwillekeurig aan die dae toe ons plaasskole as belangrike kultuursentrums gedien het op die platteland. Die behoefte aan sodanige sentrums in om stede is nie minder dringend nie en dit kan gerus as ’n ideaal gestel word om ons skole as gemeenskapsentrums

ware

in die

sin

van

die

woord

te laat

ontwikkel”.

sies is

wat jeugkampe

reel w.o.

die

Landsdiensbeweging, Opvoeding Buite Skoolverband (Maselspoort en HarteVoortrekkerbewebeespoortdam), ging, Lenteskool, C.S.V., Kerklike jeugkampe, Boy Scouts en Girl Guides, Veld en Vlei, Kampe vir gemengde taalgroepe, Jeugherberge, Klipspringers, Kadetorganisasies, Berg- en Toerklub, Studente ens. Die doeleindes wat met die kampe beoog word, is sosiale verkeer, karaktervorming, leierskapontwikkeling, ontwikkeling van handvaardigheid en talennatuurwaardering, ontspanning, te, geestelike vorming, ens. Die gevare aan kampe verbonde en die noodsaaklike vereistes vir die inrigting van kampe is ook deeglik uiteengesit.

Mej. Maryna van der Meulen het interessante referaat gelewer oor die huidige toestand van jeugwerk in Noord-Transvaal. Geen volledige ge’n

gewens kon verkry word aangaande die jeugwerk daar nie, maar die volgende is bekom aangaande 17 aktiewe organisasies

:

Voortreksoos Scouts, Guides, C.V.J.M., ledetal: 14,512. S. en D. Klubs

Organisasies kers,



jaarliks miljoene in

dieselfde

omgewings,

plaaslike

Jeug

— ledetal:

vir 6,772.

Landsdiensbeweging

:

Christus,

ledetal

:

8,000,

Allerlei jeugverenigings: tal: 363.

lede-

2.

Kerkjeugorganisasies:

Hervormd,

Totaal: 29,647 lede.

Hierby is nie politieke jeugorganisasies ingesluit nie. Volgens berekening was daar in 1950 in Noord-Transvaal 116,275 jeugdiges tussen die ouderdom van 10 en 25 jaar. Volgens die Buro vir Sensus en Statistiek was daar sedert 19511960 ’n bevolkingsaanwas van 23.8% in die betrokke distrikte. Die huidige totale lidmaatskap van jeugverenigings hiervoor genoem, beloop 29,647 of ongeveer 25.4% van die betrokke jeug.

Volgens die berekening kan ons dus aanneem dat by benadering net 25%

van die jeug hulle laat betrek by vrye jeugvormende bewegings. Doelmatige doelgerigte,

programbeplanning,

gedifferensieerde aktiwi-

en vryetydsbesteding is baie sterk beklemtoon. „As ons in aanmerking neem dat die jeug gedurende hulle vrye tyd, blootgestel word aan die geldmag en talentmag van kommersiele ontspanning en dat jeugwerk hierteen moet kompeteer; dat die jeug gesofistikeerd geraak het en hoe eise stel aan wat vir hulle aanneemlik is; dat jeugwerk absoluut op vrywillige deelname berus en dat die gehalte wat aan hulle gebied word, as enigste aantrekkingskrag tot deelname dien, dan behoort dit duidelik te wees dat jeugwerk nie langer as die gebied van die welmenende leek beskou moe tword nie”. Vrywillige en professionele jeugleiers moet toegerus wees vir die taak wat aan hulle opgedra word. (By die kerklike jeugvereniging is die hoofsaak om die gemeente te ontdek en medemenslikheid te beoefen God lief te he bo alles en jou naaste soos jouself. Toegerustheid met tegniese vaardigheid en bekwaamheid is hieraan ondergeskik alhoewel ons nooit die waarde en nut hiervan wil ontken nie Ds. Le Roux). teite

’n Interessante lesing is ook deur mnr. S. F. van der Merwe gehou oor jeugkampe. Hy het daarop gewys dat diaar reeds 15 bekende organisa-

1.

Nou vind ons dat die provinsie moet spandeer aan skoolgeboue en sportgeriewe en dat,

Joods

Met immer stygende bankkostes,

bymekaarkomplek

te gee.

Katoliek,

gemeenskapsontspandupliseer vir ningsdoeleindes. Ofskoon hierdie geriewe deur verskillende owerhede daargestel word, moet die fondse daarvoor op dieselfde belastingbe-

Geref.,

N.





Die ernstige behoefte aan ’n koordinerende liggaam is aangevoer en voortsettingskomitee is benoem ’n wat verder op die sake sal ingaan. Hierdie konferensie en die eras daaraan verbonde is ’n duidelike teken van ’n lentelug wat in ons jeugwerk en in die benadering daarvan in ons land begin waai.

G.,

Apostolies,

DS.

L.

M.

LE ROUX.

DIE

September 1962

DERDE

DIE

H.S.V.

Hier in Pretoria is daar ’n hele groot getal studente wat aan die Hervormde Kerk behoort. Die lidmate van ons kerk hier in die bosveld van Noordwes-Transvaal is ten minste baie

aangenaam bewus van

die

be-

staan van hierdie lidmate van on kerk. Die rede daarvoor is dat die studente nou al vir die derde agtereenvolgende wintervakansie ’n konserttoer deur daardie deel van ons c

Die doel van hierdie toer is nl. ’n poging van ons studente se kant om fondse in te samel vir teologiese studente. Hiermee het die studente twee groot doelstellings. Hulle wil as lidmate van ons kerk, wat self nog nie oor ’n eie inkomste beskik nie, ook iets doen om die kerk te dien. Daarom samel hulle hierdie fondse in om daarmee die bestaande fondse vir hulp aan teologiese studente uit te brei. Hulle tweede mikpunt is, myns insiens, eintlik die belangrikste: Hulle

met

hierdie

onderneming hulle

werklike groot begeerte om die diens van Woord en Sakrament te laat voortgaan in ons kerk, duidelik te

kenne gee. Die toergroep bestaan agter nie O, net uit teologiese studente nie. nee, die toekomstige pastorie-bewoDie ners is verreweg die minderheid. toergroep van 45 lede het onder sy geledere getel studente van bykans elke studierigting wat op die Universiteit aangebied word. Vir die 1962-toergroep was Henm'e Botha, ’n teologiese student, ’n ideale En sy toerkomitee bestaande leier. (Jorrie) Jordaan, Freek uit Gerrit Jeanette du Plooy en Merwe, v. d. Issie Labuschagne was regte staatmakers. Hulle het self alle reelings getref vir die toer. Maande vooraf was hulle al besig en alles het seepglad verloop, danksy die onbaatsugtige hulp en verdere organisasie deur ons vriendelike predikante en gemeentes op di<§ plekke waar opvoerings gehou

VANDERHOFF

-

toer ’n harde werk wat elke lid met groot verantwoordelikheidsbesef in diens van ’n doel moes afhandel. En daarvoor het hulle met vreugde 'n voile helfte geoffer!

van hulle vakansie op-

Hierdie studente is lede van die Hervormde Studentevereniging (H.S.V.)

en ons teologiese der Hoff”.

vereniging

Want

Opvoerings is gehou op Brits, Bergkonservatorium-saal, te in ons Krugersdorp, itustenburg, Thabazimbi, Ellisras, Swartwater, Tsipise (2), Duiwelskloof, Pietersbui’g en Grosig,

blersdal. Aan al hierdie goeie predikante en gemeentes van ons kerk moet ’n baie hartlike dankie gese word. Die plaaslike reelings op elke plek is getref deur die predikant

en predikantsvrou en hulle N. H.S.V jeugverenigings en/of kerkrade. So deeglik het hulle dit gedoen, dat op elke plek nuwe rekords opgestel is. (Op een plek met slegs een opvoering is bv. R340 ingesamel; en so was dit op byna elke plek!). In elk geval kan ons die versekering gee aan die geagte gashere en gasvroue (ook die wat die studente gratis gehuisves het), dat die gulhartige ontvangste wat die toergroep te beurt geval het, nog groter blydskap in hulle harte gewek het, omdat hulle ook lidmate

Daarom was

woon hoe

En

al het siekte die toergroep beproef, het die vrolikheid nooit ontbreek nie en die helder lag van suiwer genot nooit verstom nie. Elke taak is stil en deeglik aangepak en afgehandel. Uiteindelik was

eise stel.

was

puik, en gaandeweg het dit ook vir ons duidelik geword, dat hierdie studente die raad en beslissings van ouers nie net gelate aanvaar nie, maar beslis positief waardeer en uitvoer. Daarom kan ons die ouers van die toergroep verseker dat die twee weke wat ons in hulle skoene moes

staan, geen kruis nie,

maar

’n

vreug-

de was.

Vir ons hele gesin was die toer ’n onvergeetlike ervaring. As kosbare kleinood sal ons dit in herinnering

bewaar.

Natuurlik

is

of teen enige

daar altyd dinge vir saak te se. En dit is

sekerlik ook so gesteld met die toeronderneming. Ons wil nie nou hier daaroor bespiegel nie. Ons wil alleen die wens kenbaar maak dat almal sal aanvaar in die gees waarin die studente dit onderneem en deurgevoer het. As ons tog ’n bydrae moet maak betreffende die pro’s en contras van die toer-onderneming, dan se ons van harte in geykte studentetaal: Lank lewe die toer! dit

Die N.H.W.-PERS

Die ondergetekende en sy gesin het die voorreg gehad om as toerouers die toer mee te maak. Dit was ons taak om tydens die toer in alle opsigte die plek van eie ouers vir die studente te vervul. En dit was ’n maklike taak. Die studente se gedrag

-

U&

2.)mll?ery

POSBUS 171 KRUGERSDORP

Ons het nou verhuis .... .

.

.

.

na ons nuwe pragwinkel

QUEENSTRAAT

89

PRETORIA (Hoek van Kerkstraat)

E.

SCHWEICKERDT

die

na die ander, ondanks die feit dat so ’n toer uiters vermoeiend is en aan elke lid onge-



deur de Wet, Studentepredikant.

en offervaardigheid lewe.

hulle pligsgetrou geoefen. hulle het nie as ’n groep kun-

die jeug. toer een glanspunt

I.

Ondenteun

het

gawe van

J.

van did kerk mag wees waarin daar nog soveel gasvryheid, vriendelikheid

is.

stenaars begin en voortgegaan nie, maar bloot as ’n groep jongmense met ’n doel voor oe en in hulle harte hulle onoorwinlike optimisme en oor-

,,Van

Dr.

vir

PRENTE,

SKILDERYE IS

Foon 20331

9

TOER

-



die

Die groep as geheel was regtig 'n aangename, en gedissiplineerde groep. Vir maande voordat die toer begin het,

Bladsy

-

provinsie onderneem het.

wil

HERVORMER

OF

VERFBENODIGDHEDE ADRES

DIT DIE BESTE

Posbus 697

DIE

Bladsy 10

HERVORMER

Septemb&r 1962

OS. J. 0.

STORM

Op 5 Julie 1962 is oorlede ds. J. D. Storm, in lewe predikant van die gemeente Bronkhorstspruit. Alhoewel ds. Storm reeds geruime tyd siek was, en dit vir wie horn van nader geken het, duidelik was dat sy kragte afneem, het die dood tog onverwags gekom. Die kerk sal ds. Storm veral onthou weens sy aandeel in die jeugwerk van die kerk. Hy het nie net belangstelling

gehad

vir

die

jeug-

werk van die kerk as sodanig nie, maar het ook veel gedoen vir jeugwerk in die algemeen, onder andere Voortrekkerbeweging.

vir die

In die Ring van Middelburg waaronder hy die laaste jare geval het, was hy altyd die Superintendent van Jeugwerk. Hierin was hy steeds 'n inspirasie vir almal. Hy het homself altyd besonder beywer vir enigiets in

verband met die werk jongmense van die kerk.

Ons troue,

jT^EUR

die

buitengewone argitektoniese skoonheid

.

.

.

.

die groot en onversperde binneruimte .... en ekonomiese oprigting wat daaruit voortvloei, word die die vinnige

neiging steeds sterker

om

staalkonstruksiewerk as grond-

slag van die moderne kerkgebou te laat dien.

Die

firma

Batcher

&

trots



Griffioen

staalkonstruksiespesialiste



voel

op die belcingrike bydrae wat

hulle hon lewer in die oprigting

van

onder

die

ook onthou as ’n getoegewyde werker. Alhoewel

sal horn

hy lank siek was en min kragte gehad het, het hy altyd sy deel wou doen.

Daarom

sal die

kerk

hom

bly

waardeer. Die getrouheid van ds. Storm het ook teen die einde van sy lewe nog so duidelik geblyk. Toe die Ring van Middelburg die laaste naweek van Junie vanjaar saamgekom het, was hy ’n siek man, maar hy het sy siekte nie gebruik as verskoning om afwesig te wees en sy plig te versuim nie. A1 was hy so swak dat hy, Bonder om dit te kan verhelp, aan die slaap geraak het, het hy op die vergadering gebly en wou hy sy deel bydra.

’n

groot aantal van die sierlikste en

doeltreffendste

nuwe kerkgeboue

Die Ring van Middelburg veral sal as ’n getroue en toege-

hom onthou

in

wyde predikant van

Suid-Afrika.

die kerk.

Ons bid mevrou Storm en haar kinders toe dat God in sy ryke barmhartigheid vertroosting sal skenk en as 'n Vader sal sorg.

BAKKER

&

(Edms.)

GRIFFIOEN BPK.

Andries

BEPLANNERS, VERVAARDIGERS EN OPRIGTERS VAN STAALKONSTRUKSIES

J.

Nolte.

0ENEES U VEL Bestry met V.S.A.-ontdekking

Posbus

17,

Industria,

Transvaal

— Foon

35-5538

Lelike vlekke op u gesig en liggaam— skurwe, jeu-

ekseem — puisies — rooi,



kende vel — seer, jeukende voete word binne ’n paar minute verllg met

NIXODERM. Maak

u vel sag, glad, skoon. Vra die apteker om NIXODERM.

r

:

DIE

September 1962

Na aanleiding van die artikel van Oom Johannes oor „Opstand teen hul kleredrag” wat in ons vorige uitgawe verskyn het, gee ek vir ons lesers hier ’n artikel weer wat in die JoodsIsrael se blad .Jerusalem’ van Julie 1962 voorkom. Ons vertaal dit uit Engels artikel getitel Heilige Ornagese dat die klere wat 'n man dra sy innerlike toestand uitbeeld. Dit het gelei na die vraag:

In

’n

Moet

is

’n

Christen

waarde heg aan

mooi klere. Daar is in ’n tydskrif beweer dat die kinders van God hulleself volstrek nederig moet klee. Ons stem ook in met beskeidenheid en nederigheid in kleding, maar is nederigheid en gebrek aan smaak dieselfde,

Ons het dikwels gese dat daar maar een tree is tussen wat verhewe en wat belaglik is. Daar is ook maar net een tree van geloof na dweepsug, na godsdienstige mania. Laat

ons oppas daarvoor.

Daar is gelowiges wat ’n deug van armoede maak. Hulle verklaar

hulle hulle

onwetenheid

eenvoud

as

Bladsy 11

VAN CHRISTUS

DIE KLEED

mente

HERVORMER

in vir

Christus, hulle bose dade as ywer die Here en hulle gebrek aan smaak Lig en skoonheid as nederigheid.

word beskou as werelds en blydskap as duiwels.

Op hierdie manier toon hulle hoe ver hulle is van die gees van die Here, want God is die samevatting van alle skoonheid en harmonie. Hulle wat die gees van God deelagtig

is,

sal

BOEKE:

harmonieus wees en strewe na

skoonheid



seifs

’n Kind van God sal horn nooit weelderig wil klee of op ’n wyse wat aandag sal trek nie. Maar dit is juis wat sekere gelowiges begeer, om deur hulle nederigheid, lelikheid en gebrek

aan smaak aandag

te

Hoe was Christus geklee ?

Baie

dink dat dit nie bekend is nie. Maar die Skrif gee ’n duidelike beeld daarvan. Ons weet uit Johannes 19 dat die kruisiging van Jesus waargeneem is deur vier soldate, wat sy klere onder mekaar verdeel het. Maar die onderkleed is net aan een van hulle gegee. Dit was sonder naat van bo af in een stuk gewewe. Hulle het vir mekaar gese: Laat ons dit nie skeur nie, maar laat ons dit nie skeur nie, maar laat ons die lot daaroor werp. (Joh. 19:24).

Waarom wou

hulle dit nie in vier

skeur nie? Omdat dit sonder naat en daarom so waardevol was. Sulke klere is alleen deur die adel dele

gedra. Daarom het die soldate daaroor geloot en die winner kon dit vir ’n goeie prys verkoop.

Van hierdie verhaal weet ons hoe Jesus geklea was. Dit leer ons dat ’n kind van God ook mooi klere moet waardeer. Mooi klere, nie in die sin van 'n dwase mode, geskep deur ’n verdorwe wereld nie, maar ooreenwet van innerlike gebalanseerdheid, komplete harmonie. komstig

die

Joh. Dreyer.

:

DIE GE-

A. P. Boekhandel.

Wat

boeiende

’n

Verhaal

van



seuntjie die

verhaaltjie! ’n verlate, verstote

’n

omdat hy

anders was as

van

trek.

Strydom

J. L. C.

KRAAKTE KALBASSIE,

hulle klere.

in

al

anders, totaal die ander kinders

Hy was ’n kind wat beweeg het in ’n wereld wees nie, omdat hy verstaan het nie, en omdat stat.

rusteloos

waar hy

nie wil

dit nie die wereld horn nie verstaan het nie.

Vusi was klein, beteuterd, verpot liggaam het vergeet om met

—sy

saam te groei. Elke oggend vroeg het hy afgedraf spruit en langs die watergat het hy ge-

die jare

baie toe,

lukkige eensame ure deurgebring; dan het hy kleibeelde gemaak, koppe van ou manne met vriendelike verrimpelde gesigte, nie kleiosse soos die anders kinders nie. Hierdie kleibeeldjies was al vriende wat hy gehad het aan hulle het hy vertel wat in sy hart omgaan. Verder het hy ure lank getuur in die watergat waar sy ander vriend, Tikoloshi, die watergees, gewoon het.



Sy moeder wou horn so graag versy oupa het horn bejammer

staan,

en beskerm, sy vader het horn gesy broers het horn gespot. Diere in die moeilikheid het hy gehelp: die hoenders het hy skelm kos gegee die tarentaal onder die wip haat,

losgelaat, sodat die

kraalhek

die

koeie

oopgemaak

by hulle bulkende kom. Die verhaal

kalwertjies kan verloop aandoenlik tragies .... Kinders van twaalf jaar en ouer sal baie van die boek hou. Die skrywer skryf eenvoudig, vloeiend, boeiend, met verrassende beeldspraak en vergelykings, bv.: „As hy (Vusi se oupa, Dinga) voor sy vuur sit, word sy gedagtes soms skielik lam soos ’n bok wat gifblaar gevreet het”, of: .hierdie magteloosheid het vir Vusi werklikheid geword soos ’n bees se herkoutjie”, of waar Vusi aan Tikoloshi beloof: ,,Natuurlik sal ek swyg soos ’n kwartel wat vir ’n ,

hond wegkruip”. 'n Boek wat deur elke kind wat dit lees, geniet sal word. Lees dit gerus. Die boek is goed versorg, met ’n mooi stewige buiteblad.

Dis sagter dis

.

.

.

Ook

dis beter

meer ekonomies

mmm v

grootte

vervaardig Hondelsnayroi:

SPESIAAL GEMAAK VIR JEUGDIGES & SKOOLDOGTERS

TANS VERKRYGBAAR

In

kraam-

Endstraat 30

Met

.

lissies

Pojbus

11100

Johannesburg

H

CHXNAROID

Mev. L.

ie

v. d. Bei'g.

Mfifcit

:auns gefor muleerd*

stop die pyn en srejeuk van aambele blnne 10 tot 20 minute. Die spesiale. antlseptlese bestanddele last •*er zasweide weefsels gou krtmp en io»ond *ord. Dan kan u In gfiroAk w*rk. y. loop en sit. Be41ndJf a lydlng Vanda* 'Of Voop r'HlNAPnrn bv 41* apPMtk. <•

Bladsy 12

DIE

HERVORMER

Wat Leer die

September

1962

die Bybel ons van — deur —

Hel?

PROF. DR.

B.

J.

ENGELBRECHT.

Geerde Voorsitster en Susters. mooi,

Daar bestaan dikwels

die

maar

neiging

staan raak, soos bv. die sonde, die ellende, die vloek, die dood, die oordeel en die verdoemenis, wil ons nie graag grondig nadink en uitvoerig daaroor praat en daarna luister nie. is egter nie ’n romanboek waarin daar net oor d e mooi en goeie dinge van ons lewe gepraat word nie. Die Bybel is ’n realistiese boek waarin daar gespreek word oor die waarheid wat God oor Daarom ons lewe aan ons wil se. praat die Bybel dan ook nie oor die

onskuldige

kindertjies

nie,

„Ten eerste dat ons met ons kinders in sonde ontvang en gebore word en daarom kinders van die toorn is .... en daarom aan allerhande ellende, ja aan die verdoemenis self onderworpe is”.

by ons mense om in ons alledaagse lewe, maar ook wat ons geloof en godsdiens betref, liewer oor die mooi en verhewe dinge na te dink, te praat en daarna te luister. Oor die donker en duister dinge wat ons be-

:

Dit getuig dus van Bybelse, van Protestantse nugterheid wanneer daar ook oor die hel gepraat word. Ons mag daaroor praat, en moet partymaal daaroor praat, omdat die Bybel daaroor eerste praat.

Die Bybel

;

tiese

mens

se

lewe soos die mens in sy

mooi drome graag wil he dat oor sy lewe gepraat moet word nie, maar die Bybel praat nugter en saaklik oor ons lewe soos dit is, soos dit moet wees en soos dit sal wees. Daarom praat die Bybel dan ook oor di6 dinge waaroor ons nie graag praat nie soos ons sonde en ellende, die dood en doderyk, die oordeel van God, die ewige verdoemenis en die hel.

in ons belydenisse en formukry ons hierdie Bybelse realisme en nugterheid. So kry ons in die Twaalf Artikels dat daar van Jesus

Ook

liere

Christus gese word dat Hy neergedaal het na die hel toe. Die bekende Kategismus kom in Heidelbergse vraag en antwoord 44 hierop terug en le noukeuriger aan ons uit wat ons onder die ,,neergedaal na die hel” vanuit die Bybel moet verstaan, terwyl dit in vraag en antwoord 52 ook oor ,,die ewige verdoemenis” praat. Ook ons Nagmaalsformulier praat oor die hel waar dit se dat Jesus Christus ,,Hom verneder het die allerdiepste versmaadheid er angs van die hel met liggaam en siel aan die kruishout, toe Hy met ’n groot stem uitgeroep het: ,,My God, tot

my

God,

waarom

het

U My

ver-

laat ?” Ja, al ons

Bybelse

Formuliere besit hierdie

werklikheidsin en nugterheid. So spreek die Nagmaalsformulier bv. oor „ons sondes en vervloeking”, terwyl die Huweliksformulier nie begin om te praat oor mooi, romantiese ewige liefde nie, maar wel: ,,Aangesien daar vanwee die sonde gewoonlik allerhande teenspoed en kruis oor die gehudes kom” en ook die Doopsformulier praat nie oor

In die Ou Testament word daar vir meer as sestig maal gepraat oor die sjeool en die bekende Statevertaling vertaal dit dikwels met die woord ,,hel”, terwyl die Afrikaanse Vertaling die woord doderyk” daarvoor gebruik. Die Nuwe Testament gebruik di6 woord nl, Hades 11 maal. ,,

In hierdie plekke dui die woord ,,hel” die verblyfplek van die gestorwenes, die dooies aan. Volgens hierdie voorstelling is die hel of doderyk in die binneste van die aarde, in die diepte van die aarde gelee. Deutr. 32 vers 22 praat dan ook van die .doderyk daaronder” waar die ,,fondamente van die berge” is. Omdat die hel of doderyk in die diepte van die aarde onder ons is, word dan ook gepraat van „neerdaal” of ,,afdaal” na die hel of doderyk bv. in 1 Sam. 2 vers 6, Psalm 55 vers 16 en Esegiel ,

31 vers 16 en 17. Duidelik word dit ook in Num. 16 vers 30 - 33 waar die straf van Korag, Datan en Abiram beskrywe word. Daar word gese dat die aarde sy mond onder hulle oopgemaak het, hulle verslind het en dat hulle (met alles wat aan hulle behoort het) lewendig na die doderyk of hel afgedaal het. Daarna het die aarde hulle oordek.

Verder word skrywe dat die

dit

ook dikwels bedoderyk poorte

hel of

het. Volgens Jesaja 38 vers 10 bid Hiskia toe hy siek was en genees is „Ek het gese In die bloei van my dae moet ek heengaan in die poorte van die doderyk”. In Matt. 16 vers 18 s§ Jesus self dat die poorte van die doderyk” (of hel) sy gemeente nie sal verslind nie, terwyl Op. 1 vers 18 se dat die opgestane Heer die sleutels van die dood en hel het (om daardie poorte of deure toe en oop :

,,

te

sluit).

Hierdie doderyk is ’n verlate en somber plek waarin die mens ’n lee,

skimagtige bestaan voer. Dit is donker en ’n mens kan God daar nie

£

Sien long soon

DIE

September 1962 meer

loof nie.

Dit word ook die „plek

van vertering genoem” vers 11),

(Spreuke 15

terwyl Jesaja 14 vers

1<

daarvan se ,,Onder jou is verrotting as bed gesprei en wurms is jou bedekking”. Pred. 9 vers 10 se dat daar ,,geen werk of oorleg of kennis of wysheid” is nie, terwyl Ps. 6 vers 6 se dat daar nie aan God gedink word en Hy nie daar geprys en geJob 11 vers 8 laat loof word nie. sien dat dit die grens van die kennis van die mens is, dit is die geheimsinnige, onbegryplike waartoe sy insig en wysheid nie kan deurdring nie. Tussen die lewe en die doderyk is daar 'n kloof en met hierdie pad kan ’n mens nie weer terugkeer nie.

Daar is egter een uitsondering Die doderyk of hel val nie buite die kennis en magsgebied van God nie. Pragtig stel Job 26 vers 6 en 7 dit: ,,Nakend le die doderyk voor Horn en die plek van vertering het geen bedekking nie, voor Horn wat die Noorde uitspan oor die chaos, wat die aarde ophang oor die niks”. Psalm 139 laat ons sien dat ons nerens vir :

kan alomteenwoordigheid ,,Klim ek wegvlug nie. Vers 8 se op na die hemel, U is daar; en maak ek die doderyk (of hel) my bed, kyk, U is daar!” I Sam. 2 vers 6 laat ook sien dat die Here nie gebind is deur dood en hel nie. Dit is Hy wat laat sterwe en na die doderyk terugbring.

God

se

:

Die merkwaardige was dat volgens ook voorstelling Ou-Testamentiese die regverdiges na hierdie doderyk en plek van vertering neergedaal het. Maar dat die Here weer kan lewend maak en uit die doderyk op-

was hulle troos (I Sam. So ook laat Ps. 16 vers 9-11 hierdie hoop by die gelowiges van die Ou Testament sien: „Daarom is my hart bly en my eer juig; ook sal my vlees in veiligheid woon; want U sal my siel aan die doderyk nie oorgee nie; U sal nie toelaat dat U gunsgenoot verderwing sien nie. U sal my die pad van die lewe bekend maak; versadiging en vreugde is voor u aangesig, lieflikhede in u regterhand, vir ewig” (Vgl. ook Ps. 9 bring,

dit

HERVORMER

Bladsy 13

oorwin het en nou die lewende is, dat die sleutels van die doderyk of hel het. Hier het dus iets verander. Die donkerheid en uitsigloosheid van die doderyk wat die Ou Testament aan ons geskilder het, word verdryf deur die lig van die opstandingsmore. Hand. 2 vers 27 v.v. laat ons sien dat Dawid (al het hy in Ps. 16 ges§ dat die Here nie sal toelaat dat sy gunsgenoot verderwing sien nie) tog gesterf en begrawe is en neergedaal het na die doderyk. Nou vra Petrus: van wie het Dawid dan gespreek? Hy antwoord: „Van Christus en Sy op-

Hy

standing”. Dit is Christus se siel wat nie aan die doderyk oorgegee is nie en dit is Sy liggaam wat nie ver-

derwing gesien het nie. Maar nou; Hy het die dood nie vir Homself oorwin nie, maar vir ons. Daarom kan I Kor. 15 vers 55, nadat dit hierdie dinge aan ons duidelik gemaak het,

met Hosea

14,

uitroep:

jou angel?

waar

,,Dood

Doderyk waar oorwinning” want „die dood

is

is is

jou ver-

die oorwinning” (I Kor. 15 Maar I Kor. 15 is to vers 54). anders as Hos. 14, al is die woorde

slind

in

Maar wat

in die

Ou Testament nog

verborge was, word helderder in die lig van die openbaring van die Nuwe Testament. In die Nuwe Testament vind ons op sommige plekke, bv. Matt. 16 vers 18 en Op. 1 vers 18, nog die voorstelling dat die doderyk die verblyfplek is van die dooies. Maar h er in die Nuwe Testament staan Jesus Christus in die middelpunt. In Matt. 16 vers 18 gee Hy die versekering dat die poorte van die doderyk nie sy gemeente sal oorweldig nie en in Op. 1 vers 18 se Hy wat dood was en wat deur sy opstanding die dood :

van

die helse vuur gepraat asook in Matt. 18 vers 9 en Markus 9 vers 41. In vrywel al die genoemde plekke waar die Nuwe Testament oor die doderyk praat, is dit gelyk aan die verblyfplek van al die dodes, soos ons hierbo in verband met die Ou

Testament

waar

die

uiteengesit

het.

Nuwe Testament van

Maar „hel”

praat daar word die verblyfplek van sondaars, die strafplek van die goddeloses bedoel. Daar in die hel is die ewige vuur, die vretende wurms en die geweldige pyniging en ,,dors” (bv. Luk. 16 vers 24). Dit is die ,,buitenste duisternis”, die

r

Wat in Hos. 14 nog maar net veraf verwagting was, dit is nou vervul, het volgens I Kor. 15 werklikheid geword vir elkeen van on dieselfde.

wat

glo.

Op dieselfde wyse laat I Petrus 3 vers 18 - 22, I Petrus 4 vers 6 en Efesiers 4 vers 8-10 aan ons sien dat die lyding, sterwe en opstanding van Jesus Christus gevolge gehad het wat nie net vir hierdie lewe en vir hierdie aarde belangrik was en is nie, maar gevolge wat ook belangrik was en invloed gehad het op die dood, die doderyk en die hel.

vers 6).

vers 18). Ook Hos. 13 vers 14 laat sien dat daar ’n loskoopmoontlikheid uit die hel of doderyk is, sodat uitgeroep kan word: ,,Dood waar is jou pestelensies? Doderyk, waar jou verderf ?

der andere in Matt. 11 vers 23, Lukas 10 vers 15. Lukas 16 vers 23, Hand. 2 vers 27 en 31, I Kor. 15 vers 55, Op. 1 vers 18; 6 vers 8 en 20 vers 13 en 14 van die doderyk. Die bekendste plekke waar die nuwe Testament oor die hel praat, is: Matt. 5 vers 29 en 30; 10 vers 28; 23 vers 15 en 33; Mark. 9 vers b3 en 45; Lukas 12 vers 5, Jakobus 3 vers 6 en 2 Petrus 2 vers 4. In Matt. 5 vers 22 word

Met

die lyding, dood en opstanding

van Jesus Christus is die dood, die doderyk en hel wat Sy volk gevange gehou het, oorwin (Ef. 4 vers 8). In en deur Jesus Christus het die dood en doderyk hulle verskrikking verloor. Hierin le ook die diepe betekenis daarvan dat die kerk bv. in die Twaalf Artikels bely dat Jesus Christus .neergedaal het na die hel” of neergedaal het na die doderyk”. Soos antwoord 44 van die Heidelbergse Kategismus dit duidelik maak: Deur Sy lyding en sterwe het Jesus Christus ,,my van die helse benoudheid en pyn verlos”. Die Kerkhervormers het Jesus Christus se neerdaling na die hel toe graag in verband gebring met Sy godverlatenheid aan die kruis toe Hy met ’n groot stem uitgeroep het; „My God, ,

,,

U

My God, waarom het My verlaat!” Die Nagmaalsformulier 16 hierdie Skrifwoord (Matt. 27 vers 46) s6 uit dat dit aan ons toon dat God Jesus Christus verlaat het, sodat ons nooit in die godverlatenheid van die hel oorgegee sal word nie. Vanuit hierdie gedagtes word dit ook duidelik waarom die Nuwe Testament onderskei tussen doderyk en hel. Die Nuwe Testament praat on-

Sommige verklaarders meen dat

Nuwe Testament

ons

laat

sien

die

dat

in die doderyk twee afdelings nl. die plek van die geluksaligheid

daar is,

aan die boesem van Abraham, waar die siele van die gelowiges in ge-

meenskap met God en

in geluksaligheid verkeer en die tweede plek in

doderyk naamlik die hel waar die van die goddeloses alreeds nou gepynig, gemartel en gestraf word. Volgens hierdie opvatting daal altwee se siele, di£ van die gelowiges en di6 van die ongelowiges af na die doderyk, maar die siele van die gelowiges gaan na die 66n afdeling naamlik die plek van die geluksaligheid aan die boesem van Abraham, ;n die siele van die ongelowiges na die afdeling van die hel, van die pyniging en straf. By die opstanding sal die siele van die gelowiges met hulle verheerlikte liggame verenig word en sal hulle na liggaam en siel vir ewig by God wees en voile geluksaligheid geniet. Hierdie opvatting word gebou op die gelykenis van die ryk man en Lasarus (Luk. 16 vers 19-31). In Luk. 16 vers 22 - 24 lees ons naamdie

siele

„En toe die bedelaar sterf, is hy deur die engele weggedra na die boe-

lik:

sem van Abraham. En

die

ryk

man

het ook gesterwe en is begrawe. En toe hy in die doderyk sy oe ophef, terwyl hy in smarte was, sien hy Abraham van ver af en Lasarus aan sy boesem. En hy roep en s6: Vader Abraham, wees my barmhartig en stuur Lasarus, dat hy die punt van sy vinger in water kan insteek en my tong verkoel; want ek ly smarte in hierdie

vlam”.

Dit is egter nie seker of ons hiergelykenis in al sy besonderhodc moet uitle soos hierbo nie, want ons moet onthou dat dit maar ’n ge-

die

so

£

Blaai orn



DIE

Bladsy

HERVORMER

September 1962

WOONPLEK vir Studente

van

Geloof

die Universiteit Ouers wat seuns het wat in 1963 na die Universiteit van Pretoria wil gaan, word daarop gewys dat Voormanskoshuis is die trekkertehuis wat aan ons kerk behoort en onder ons kerk se toesig staan. ’n Beroep word op die ouers gedoen om hulle seuns na Voortrekkertehuis te stuur.

Wanneer

die ouers

by

1

.

+ Ges. 43:1,

Hebr. 11:1-16.

Die geloof, wat hoop op die toekomstige dinge,

merk van 2.

godsvrug van

die

is die

te sien ons geloof.

5.

ken-

alle tye.

Ges. 3:1-3.

Hebr. 11:17-40.

Om

op die wolk van die geloofsgetuies versterk

die Universi-

om plek vir hulle seuns, moet hulle asseblief uitdruklik meld dat hulle vra om plek in aansoek doen

teit

+

+

van Pretoria

3.

Voortrekkertehuis, anders kan ouers direk skrywe aan die huisvader, prof. Dreyer, Lynnwoodweg 105, S. P. Brooklyn, Pretoria.

4.

Ges. 152:1,

Ps. 91.

Hy wat

God op wie hy

glo, het ’n toevlug, ’n

Ges. 17:1,

Ps. 118.

Hy wat

die

3.

vertrou. 2,

om

weldade van die Here gedink verleer

3.

te

kla.

Prof. P. S. Dreyer,

Huisvader.

5.

Ges. 153:4.

Jes. 7:1-16.

God roep ons om 6.

%

Vervolg van vorige bladsy

7.

is.

Wat

alreeds die geluksaligheid geDit kan gebeur omdat Jesur Christus deur sy lyding, sterwe, neerdaling na die hel toe en deur sy opstanding die dood, en die doderyk en die hel oorwin het. Die ongelowige ly alreeds smart en kry alreeds sy dood (bv. straf onmiddellik Op. 20 vers 13 en 14). Dit gebeur omdat hulle nie glo aan Jesus Christus wat die dood en die doderyk en die hel oorwin het nie. Hulle gaan, soos Judas, ,,na sy eie plek”, die hel (Hand. 1 vers 2i). Die gelowige is egter nie bang vir die hel nie. Vir die gelowige is die hel alleen maar ’n teken, ’n verskriklike teken van dit wat met horn (of haar) sou gebeur het indien Christus ons nie van die hel, die helse magte en die helse pyn verlos het nie. Hierdie verskriklike teken vervul die gelowige met groot

Hy met

ons

is.

Ps. 23:1.

1:8-17. ’n

is

krag van God

glo,

Here,

2.

tot redding.

Mark. 9:14-29.

Ek

wel waar is, is da die Nuwe Testament ons leer (bv in Fil. 1 vers 23; 2 Kor. 5 vers 1-8; Hand. 7 vers 59; Luk. 23 vers 43 dat die gelowiges onmiddellik na sy sterwe by en met Christus is en gees lykenis

Rom.

Die geloof

Vroue Rubriek

te vertrou dat

Ges. 58:1.

kom my

ongeloof te hulp.

telik niet.

dankbaarheid en blydskap omdat hy weet dat Jesus Christus deur sy lyding, dood neerdaling na die hel en opstanding die hel oorwin het vir ons wat glo.

So word di6 dinge wat deur die gelowiges van die Ou Testament alleen maar vaagweg, uit die verte, begroet en geglo is, vir ons as gelowiges helder en duidelik in die lig van die Nuwe Testament, in die lig van Jesus Christus se opstandingsmore.

N.H.J.V. Op

-

RANDPOORT

16 Junie 1962 het ons

’n

baie be-

aangename byeenkoms gehad met

soekende lede van die Jeugverenigings van Krugersdorp, KrugersdorpWes, Krugersdorp-Oos, Randfontein en Carletonville. Die aand het baie goed afgeloop

Dit is ook vir ons ’n baie groot voorreg om oom Gawie Ackerman geluk te wens met sy aanstelling as jeugouderling. Ons hoop en vertrou dat ouderling Ackerman die krag en sterkte sal ontvang vir die groot plig

wat horn opgele

met ’n rolprentvertoning en vasvra. Ons hoop van harte dat ons besoekers die aand geniet het. Nogmaals baie

is.

Opregte

J.

V.-groete,

N.H.J.V. Randpoort.

dankie.

Ondersteuningsraad Die artikels wat in die Julie en Augustus uitgawes van die Hervormer verskyn het onder die opskrif ,,Uiteensetting van funksies van die ” is ondersteuningsraad ens saamgestel deur mnr. P. S. Oelrich, direkteur van die ondersteuningsraad in samewerking met mej. J. V. van Bochove. Dit is ’n samevatting van

'n praatjie geleentheid

die ’n

wat sy gelewer het, by van ’n byeenkoms van

Krugersdorpse streeksraad. Verdere

rapport

opgestel

deur

die direkteur van die ondersteuningsraad oor die werksaamhede gedurende die afgelope jaar sal met die vol-

gende uitgawe verskyn.

:

Ander Blaaie

Uit

Oor die moontlike hereniging tussen die Hervormde en die Geref. Kerk in Nederland skryf prof. Lekkerkerder Ek vra myself af 6f ons moet mik op 'n hereniging en nie liewer op ontmoeting en samewerking, concensus en interkommunie. Daarby sou dit nie ondienstig wees om te gaan nadink oor die moontlikheid van benoeming van kerklike hoog:

lerare aan die

*

Vrye Universiteit nie. Hervormd Weekblad *

wend om dit ten uitvoer Raad vir ’n Federale Seminarie

te bring, ’n

Teologiese

verteenwoordigende

min-

denominasies, t.w. die Anglikaanse, Kongregasionaliste, Metodiste en Presbiteriaanse Kerk is reeds gevorm. vier

Die Wereldraad van Kerke se bydrae sal wees 1. die safaris van die organiserende registrateur vir vier jaar en 2. ’n bedrag van R84.000 vir die oprig van die sentrale blok en die uitle van die gronde. Die terrein is die van die ou Lovedale Mission. The Presbyterian Leader

ANDER BLAAIE.

Onder

die

Nederzetting volgende in

hoof: „Een Christelyke in Israel” lees ons die

Hervormd Weekblad Moshav word ’n internasionaal

dorp.

goed voor ten koste van Suid-Afrika in die oe van die gekleurde rasse. Suid-Afrika verrig onder die Bantoe ’n beter taak ,as wat Kanada met die Indiane gedoen het.

hierdie bepaalde psalm reeds eeuelank bekend is en opgeneem was in die ,,Psalmen van Datheen” wat in die 18de eeu in Nederland in gebruik was en seifs in 1624 reeds in die

.... Ek

,,Nederduytsche dirhte” landse taal) oorgesit is.

stel onsself

is

oortuig daarvan dat S.A. preek-

in die pers, die radio en op die stoel verkeerd voorgestel is”.

En nou

is daar ’n derde wat diebeweer. In ,,The Monthly Newsletter van die Dutch Reformed

selfde

voel”.

Nou vra

ons

maar

Sal die wereldpers dit nie as apartheid bestempel nie? •



net:



Prof. Van Unnik wys daar verder op dat hierdie 151ste psalm reeds voor die vierde eeu onder die Christene in omloop was. •

selfde se, nl.

,,Ons maak Suid-Afrika die sondebok vir ons eie tekortkomings. Ons



Hieroor berig die buitelandse pers, „De Rotterdamse Kerkbode” dat daar ’n hele stryd ontbrand het in Basel, Switserland oor die opvolger van die groot teoloog, Karl Barth.

neiging om S.A. en veral die Hollandse Kerke (Dutch Reformed

Daar

is ’n

Churches) van S.A., die sondebok vir gewete van ’n bevooroordeelde wereld te maak. Daar moet onthou word dat S.A. moontlik skuldig aan die

van

diskriminasie

KARL BARTH.

VAN

o.a.

Die aangewese man was Gollwitzer uit Duitsland, die bekende skry-

die ergste soort. nie alleen in hierdie saak is

wer van „En brengen waar gy niet wilt”, wat jare lank as krygsgevan-

nie. Dit is ’n opvallende feit dat baie van die nasionale leiers en koerantredakteurs, wat die skerpste is in die veroordeling van S.A., te doen het met dieselfde rasseprobleme en vooroordele in hulle eie lande en nie altyd skoon hande het

Rusland was. Sowel van van teologiese redes is gebruik gemaak teen horn. Die politieke rede sou dan wees sy tegemoetkomende houding teenoor die

nogtans

nie”.

Hy wys dan verder daarop dat die Hollandse kerke in S.A. Bybelvas en konservatief is, en dat ’n fundamentele Christendom altyd irriterend is vir diegene wat liberaal in hulle teologie

is.

gene

altyd

is

as

kommunisme. Thurmeysen is egter van mening dat die oorsaak van die beswaar veel dieper sit, nl. dat die navolgers van die liberale teoloog, Bultmann, die kans aangegryp het om weer in die saal te kom. Barth se nadruk op die Bybel het hulle nie aangestaan nie. Om hieraan ’n end te maak, het hulle hulleself beywer om een van hulle benoem te kry. Dit het

kerk

in

politieke

prof. Ott geword. Daarmee letterlik afgedank.

is

Barth

In wese anders.

sendingkerk,

maar

in die eerste plek is dit so as gevolg van die wese van die kerk die .anders’ wees in die wereld, deurdat die kerk anders omgaan met die

P

S

I

T O R

Posbus 9

I

U

S

Potgietersrus

magte van welvaart, mode, vryetyd, seks, geld, status, angs vir die toekoms ens. en daarom deurdat die kerk anders omgaan met die medemens. As die .anders’ wees daar is, is dit in sigself die grootste getuienis en die grootste diens aan die wereld.

Waar

dit ontbreek, is ons die wereld slegs lee en ’n slag in die lug.

bemoeiens aktiwisme

H. Berkhof Hervormd Nederland.

Grootste Kooperatiewe, Private en Staatverskaffers van

Organiese

in •

*



By



95.62%



96.6%

Doloitimese boukalk.

Land-

ALLESCA

Kalsi-

tiese



die

Dooie See

nie

is

in

W.

C.



nie lank ge-

Een

van Unnik van Utrecht

„Kerk en

Super

Lbk.

Ru-kraalmis.



Prof.

wys

LEO

ONS PRESTIGE U WAARBORG

nuwe psalms ontdek. daarvan is genommer 151. lede

Misstowwe

bied aan

Prof.

In ons uitgawe van April 1962 het ’n verklaring van dr. Frank Morley van Kanada wat die-



vertaal)

Afrika die sondebok gemaak word ons gewys op

= Neder-

DIE OPVOLGER

met In Nederland het een van die leidende figure in die kerklike lewe skerp gereageer toe deur die skrywer hiervan in Julie 1962 die opmerking in Den Haag gemaak is, dat Suid-

(

Ceylon, oorgeneem waarin ook gese word dat S.A. die sondebok gemaak word. Dit lui soos volg (ons

Die

Die bedoeling is dat die woonwyke in kwartiere ingedeel sal word volgens die verskillende deelnemende nasionaliteite. Vanuit sosiologies oogpunt lyk dit die vorm te wees waarin die werkers hulle die meeste tuis sal

.

uit

onderhandelinge wat enige jare geduur het tussen ’n groep S. A. kerke en die Wereldraad van Kerke oor die uitbreiding en verbetering van die teologiese onderrig en opleiding van Bantoeleraars, word daar nou ’n gesamentlike poging aange-

,,Die

.

.

Bladsy 15

Church” (N. G. Kerk) word ’n artikel uit ,,The Herald”, ’n kerkblad

*

Na

UIT

HERVORMER

DIE

September 1962

stens

,

Israel” daarop, dat

Etlike trenvragte daagliks G.een vertragting

!

Boeke: Proff. E. S. Mulder, J.

2.

meyr, P.

Coertze:

J.



tiese

en

I).

J.

Hof-

GEDIFFE-

ONTWIKKE

RENSIeERDE LING

HERVORMER

DIE

Bladsy 16

’n teologiese, ’n ’n volkekundige

-

genestand-

In hierdie brosjure word nugter en saaklik in die taal van die wetenskap gepraat. Dat ons daama sal luister, is vir ons denke en spreke oor die bevolkingsverhoudings in ons land onmisbaar. Deur op hierdie verant-

woorde wyse

Bogenoemde brosjure bevat die referate wat deur die genoemde drie professore voorgedra is by ’n simposium d.w.s. ’n bespreking oor ’n sentrale onderwerp toegelig van verskillende kante wat die A. S. B. -tak (Afrikaanse Studentebond) in Aug. 1961 aan die Universiteit van Pretoria gehou het. Die gedagte om hierdie en ander soortgelyke toereferate in brosjurevorm komstige uit te gee, en dit sodoende vir wyer kringe as die onmiddellike toehoorders toeganklik te maak, moet verwelkom word. Eksemplare van d e brosjure kan bestel word van die uit-









:

gewers.

Die onderhawige brosjure verdien aanbeveling. Die bekende name van die drie referente wat voor die studente opgetree het, is reeds ’n aanbeveling. Prof. Mulder toon aan dat die Bybel uiteraard nie gebruik kan

word as handboek by die oplossing van hedendaagse politieke of ander vraagstukke

Die Bybel gee geen

nie.

uitsluitsel oor die vraagstuk van inDit tegrasie of differensiasie nie.

gaan hierby politiek.

hierin

te

Wat eis

om die het,

nugtere praktiese Bybel egter wel is

regverdigheid,

verantwoordelikheid en liefde. Met hierdie maatstaf gemeet, vind die referent differensiasie ’n eerbaarder oplossing as integrasie.

Besonder interessant is die beskouvan prof. Hofmeyr waarin die algemeen gangbare opvatting van ing



intellektueel, potensiele gelykheid van verskillende kultureel, ens. rasse op wetenskaplike wyse as on-



wetenskaplik ontmasker word. Van besondere waarde in hierdie verband is die

die volk te sy doel uitmuntend.

die

C. L.

Prof. Coertze belig die saak vanrasseverband en die kultuur-

van u

is non vir jou een van uitstaande populer-wetenskaplike romans oor een van die aspekte van

Hier

KIEKIE

W.

die

mediese wetenskap uit die pen die gewildste skrywers in Nederland, wat as opgeleide geneesheer weet waarvan hy praat. In hierdie boek uit sy vaardige pen die

eve

NEGATIEF

of

!

CAREY

E. A P T E K E R

Posbus 171

-

Krugersdorp

van een van

dit oor iemand van aristokratiese familie wat verslaaf geraak het

gaan

aan verdowingsmiddels.

As u

dit

Residensie Hotel

koop, sal u nie spyt he Joh. Dreyer.

GROENEVELD: BESTUuRDER)

(F.

SCHOEMANSTRAAT Bus

nie.

548

*

*

-

185 Foon 2-1712

Die P/e/c waar die voo raanstaande Afrikaners tuis gaan

*

OOK

-

Van Riebeeck Hotel KENT U DE WEG?

deur Werner Pfendsark. Nederlandse bewerking Kluis. Prys f2-75. deur A. T. W. de Uitgegee deur Uitgevery van Keulen, Den Haag. Hier

u

het

moderne

’n

metode

godsdiensonderwys, besonder oorspronklik en duidelik. Hierdie oorspronklike metode is om by die onderrig grootliks gebruik te maak van illustrasies. Die boekie het 95 daarvan en elkeen van hulle illustreer ’n bepaalde teks of skrifgedeelte, So word bv. met treffende tekeninge uitgebeeld die skepping, die wet van God, die verlossing deur Jesus Christus, die toekomstige oordeel, die werk van vir

die

die Heilige Gees, die gebed, die huwelik, die kerk, die sektes, die Bybel, die sakrament.

Op die vraag bv.: Hoe ontstaan die ware geloof? word drie stappe geDeur

1.

te

luister

na

die

Gees.

verwerwing van die onvermydefondamente daarvoor, verantwoordelikheid te kan aanvaar vir die hantering van die produkte van die baie eeue oue Westerse beskawing.

lewe.

Deur

te verstaan deur die Heilige Die tekening in hierdie geval is ’n duif, die simbool van die Heilige Gees. Die teks is Hand. 16:14. 3.

rug Verdwyn Gou Pyn

in die

As u aan stekende pyn, of 'n dowwe, uitputtende pyn in die rug of sye ly, moet u die kieme in u niere bestry. Ander gewone simptome van nier- en

blaaskwale is die noodsaaklikheid om snags op te staan, pyn in die bene, lendepyn, senuweeagtigbeid hoofpyn, Juiseligheid, donker kringe onder u oe, rumatiek, ’n gebrek aan eetlus, die verlies van energie. opgeswelde enkels, ens. Cystex beteuel hierdie mo-iilikhede deur tot die wortel van die kwaad deur te dring. Binne 4 uur oel u die heilsame uitwerking daar;an. Koop Cystex by u apteker of iiandelaar. Begin dadelik. Let op hoeveel be ter u more sal voel.

Woord.

Die tekening hier is die twee Griekse letters alfa en omega met Rom. 10:17

2.

ANDRIESSTRAAT 388 PRETORIA - Foon 2-2756

:

voldoende geleentheid vir die innerlike like

VERGROTINGS in

deur dr. J. van Arkel Zegwaard. Vertaal deur J. P. Smuts. Uitgegee deur H.A.U.M., Kaapstad. Prys Rl-75.

as teks.

alle

Joh. Dreyer.

MORFINIS

mense onvermydelik lewe. Met behulp van die gegewens van die volkekunde toon hy oortuigend aan hoe onmoontlik dit is vir primitiewe mense om sonder

verband waarin

Hartlik aanbeveel.

LEWENSKLEUR

hoem uit die

:

41.

*

*

redelik oorsigtelike literatuur-

opgawe oor die onderwerp aan einde van die referaat.

water en as teks: Die wat sy woord aangeneem het, is gedoop. Hand. 2

denke en spreke van stimuleer, dien die A.S.B

van Pretoria,

Universiteit

1962

die

punt; uitgegee deur die A.S.B.tak,

Septemb&r

Deur

dit

aan

te

Die tekening

neem is

’n

vir die eie

skaal

met

NUWE TELEFOON NOMMER Ned. Herv. Weesluuis Krugersdorp

660-753K2



DIE

September 1962

HERVORMER

aan dan DIE VOLGENDE BRIEF SPREEK VIR SIGSELF. DIT WORD GEPUBLISEER OM ALMAL OP HOOGTE TE BRING VAN DIE VOORSTEL.

LET ASSEBLIEF DAAROP DAT DIT OP HIERDIE STADIUM ’N VOORSTEL IS EN NOG GEEN BESLUIT NIE. Aan

Ringscribas en al die Lede van die Algemene Kommissie en al die Lede van die Raad vir die Kerstening van ,Nie-Christelike Vollte. alle

Lynnwoodweg

105,

Brooklyn,

PRETORIA. 3 Julie 1962.

Waarde

Broeders,

Die jongste (buitengewone) predikantevergadering het besluit om by die Raad vir die Kerstening van nieChristelike Volke aan te beveel om die wyse waarop die kersteningswerk beheer en gefinansier word, te verander. Tog nog toe het die beheer en bestuur van die Kersteningswerk volledig berus by die Raad vir die Kerstening van nie-Christelike Volke. Hierdie Raad was ook verantwoordelik vir die insameling van fondse vir die werk. Die Raad is saamgestel uit die voorsitter wat as superintendent optree en ’n aantal lede almal aangestel deur die H. E, Algemene Kom-



missie.

Vandat

die

Raad

in die lewe

geroep

het hierdie stelsel goed gewerk, omdat die kersteningswerk van geringe omvang was. Die werk het egter vinnig uitgebrei en dit het hoofsaaklik twee probleme meegebring is,

aan

fiek

die

Bladsy 17

cd~f.££/2

kerkraad opdra „om

die

i.

ten

sy Kerk uit te voer”

werk.

.

Die predikantevergadering het ook bepaalde planne aan die hand gedoen

ii.

van die wyse waarop die reorganisasie van die kersteningswerk kan geskied. Hierdie planne is in besonderhede deur die Kersteningsraad uitgewerk, asook die implikasies daarvan vir elke Ring en gemeente. Hiermee word die reorganisasieplan vir u uiteengesit. Dit word aan elke ringscriba en elke lid van die Algemene Kommissie gestuur. Ringscribas word gevra om die suggesties en kommentaar van ringskommissies aan ondergetekende te stuur so gou as moontlik, aangesien die Algemene Kommissie begin September vergader en op hierdie vergadering die Algemene Kommissie versoek sal word om die nuwe skema (met voorgestelde wysigings) goed te keur.

1.

DIE ALGEMENE RAAD VIR DIE KERSTENING VAN NIECHRISTELIKE VOLKE. Renaming van

die

Raad

iv.

v.

vi.

DIE

vii.

viii. 4.

x.

xi.

:

ge-

wyt word aan

nie

ningswerk

i.

ii.

het die doel om groter onmiddellike verantwoordelikheid by die plaaslike blanke gemeente teenoor die kersteningswerk te bewerkstellig. Hierdie verantwoordelikheid moet groter finansiele steun asook beter beheer oor

in

art.

iii.

bis.

11 spesi-

van

ook

as

xii.

van

leraars

en

Verskaffing van drukwerk en publikasies wat nodig is vir die verskillende fasette van die Opstel

en

Kerkwet van

revisie van die die Bantoe-Herv.

Onderhandelings met die sinovan die Ban-

Die finale verhoor of ondervan ’n klag en die uitoefening van die tug oor Bantoepredikante en -evangeliste, nadat ondersoek deur die ringsraad gedoen is. behartiging

Die

van

’n

sen-

Die opstel van jaarlikse samevattende verslag aan die Al-

gemene Kommissie. Fondse van die Algemene Raad Die Algemene Raad kry sy fondse

kerste-

3.

gewys. Die sekretaris en administratiewe uitvoerende beampte van die Raad is die Administrateur of sy verteenwoordiger. Die lede van die Algemene Raad bestaan uit al die ringsuperintendente van kersteningswerk of hulle secundi, aangewys deur die ringsver-

Werksaamhede van Raad :

uit



optree,

gaderings.

Bantoegemeentes 5,

wat

word deur Algemene Kommissie aan-

die

die

van

Die hoofgedagte van die aanbeveling van die predikantevergadering

Kerkwet

Aanstelling

:

sukses.

die

Verskaffing van algemene leiding en voorligting aan rings-

trale administrasie en argief vir die kersteningswerk van die Kerk.

:

Die voorsitter, superintendent

moet gebeur omdat

Korrespondensie met die lands-

soel^

Samestelling van die Algemene

Raad

Allerlei pogings is aangewend om die probleme op te los, egter sonder

die

kerke

dale kommissie toe-Herv. Kerk.

LIKE VOLKE.

gestel

Dit

buite-

Kerk.

ALGEMENE RAAD VIR DIE

KERSTENING VAN NIE-CHRISTE-

Die huidige wyse van samestelling sal verval en die volgende samestelling word in die plek daarvan voor-

in

met

evangeliste.

gesien dit noodsaaklik is om hierdie Raad behoorlik te onderskei van die te stigte ringsrade, word voorgestel dat hierdie Raad genoem sal word:

Gebrek aan behoorlike beheer

werk

Korrespondensie

rade.

Aangesien hierdie Raad in sinodale verband moet werk, m.a.w. die algemene kersteningsopdrag van d i e kerk moet behartig en verder aan-

2.

die

die

Gesondheidsentrum op oomblik die belangrikste is.

owerheid.

ix.

2.

meebring.

onop-

-

landse en binnelandse op sinodale vlak.

:

Tekort aan fondse.

Hierdie mislukking moet die feit dat daar behoorlike direkte kontak tussen Raad en die plaaslike kerkrade ons Kerk bestaan het nie.

kerstenings-

Behartiging van sinodale dernemings, waarvan die leiding op Turfloop en die

iii.

van

kersteningswerk. I.

1.

werk.

opsigte

Polela

:

oor die plaaslike kerstenings-

Bepaling van algemene beleid

apostoliese opdrag van Christus aan

die

Algemene

i.

deur die Algemene heffings Kerkvergadering, soos bv. tans plaasvind vir die gedeeltelike voorsiening vir die koste van die

ii.

opleiding te Turfloop;

bydraes van die kant van die Ringe, soos hieronder uiteengesit;

iii.

iv.

verkope van publikasies; of soog van tyd tot tyd deur die Algemene Kommissie besluit.

0

Blaai

om

Bladsy 18 v.

GAAN DAN HEEN #

HERVORMER

DIE

September 19C2

Voorsiening in kostes (reis, administrasie ens.) van ringsraad self.

Vervolg van vorige bladsy vi.

Kontrole van kersteningswerk binne grense van die ring:

a.

Plaaslike inspeksie van al die boeke van die Bantoegemeen-

DIE RINGSRADE VIR DIE

II.

KERSTENING VAN NIECHRISTELIKE VOLKE.

tes. 1.

Renaming van die Raad Die Raad sal genoem word: DIE ;

RINGSRAAD VIR DIE KERSTENING VAN NIE-CHRISTELIKE VOLKE (RING VAN —

b.

Toesig oor die fondse van die Bantoegemeentes.

c.

Voorligting

2.

d.

In elke ring van die Ned. Herv. Kerk van Afrika sal ’n ringsraad bestaan wat as volg saamgestel word:

vii.

viii.

ix.

kerkraad van elke gemeente van die ring wys een ouderling (met ’n secundus) aan wat as verteenwoordiger van die gemeente dien as gewone lid van die ringsraad.

Werksaamhede

ii.

Te

woord

staan

van

predi-

van

Verspreiding en drukwerk.

publikasies

Die

van

die

Rings-

4.

x.

Korrespondensie ander met kerke op plaaslike vlak.

xi.

Korrespondensie met plaaslike owerhede.

xii.

Die ringsuperintendente is die lede van die Algemene Raad vir die Kerstening van nieChristelike Volke. Die scriba van die ringsraad dien as secundus vir die ringsuperintendent. Volledige bekostiging van kerin al sy fasettc soos dit reeds plaasvind binne die grense van die ring. Die enigste uitsonderings hierop is die dinge wat genoem is onder die werksaamhede van die Algemene Raad. Slegs in hoogs uitsonderlike gevalle en dan slegs wanneer fondse beskikbaar is sal die ringsrade subsidies van die kant van die

steningswerk





verslag

Jaarlikse

aan

rings-

vergadering en met goedkeuring van die ringsvergadering aan die Algemene Raad.

rade:

i.

Ondersoek van klagtes teen predikante en evangeliste. Indien die klag gegrond is, word

kante, evangeliste ens.

kersteningswerk.

3.

Toesig oor prediking van predikante en evangeliste.

dit aan die Algemene Raad deurgestuur vir afhandeling.

Die voorsitter en scriba moet predikante wees wat deur die jaarlikse ringsvergadering gekies word. Die voorsitter van die ringsraad sal bekend wees as die ringsuperintendent van

ii.

Opmerkings. 1. Die werksaamhede van die ringsrade (bv. subartikels (vi) en (viii) sal deur een persoon, die ringsuperintendent, uitgevoer word. Hy doen dit nogtans namens die ringsnaad en

daarom

is

dit

werksaamhede van

Elke predikant

2.

bereid moet wees

die

in die Ring sal te help met die

om

toesigwerk en sal vind dat die Bantoepredikante, evangeliste, gemeentelede ens. horn soms kom besoek en

raad vra. Die Bantoe beskou die blanke predikant as vader en hierdie vertroue moet ons nie skok nie.

uitbreiding

van

die ring. Indien uitbreiding oor die grense van die ring gaan. word die samewerkind van die ringsraad van die betrokke aangrensende ring gesoek. iv.

v.an

Ringsrade

:

van

toekomstige binne die grense

Ringsrade moet hulle fondse van gemeentes binne die ring verkry.

die

III.

FINANSIeLE implikasies.

hieron-

der by verpligtinge van Ringe.)

naamlik dat die koste deur die ge-

van

fondse

Algemene Raad (Kyk

aan

van

die nie-

Tot nog toe het die Raad die begevolg dat elke Bantoegemeente kollekteer en die geld dan op spaarrekening plaas by ’n bank of ’n Komitee uit die bougenootskap. Bantoegemeente het toesig gehou oor die hantering van die geld, en waar moontlik het ’n blanke persoon medetoesig gehou. Die Bantoegemeente kon die geld na goeddunk aanwend. maar moes dit op behoorlike manier doen. Die doel daaragter was om die Bantoegemeentes te leer om geld op behoorlike manier aan te wend. leid self

As met

die

reorganisasievoorstel

wat

hierdie brief voorgestel word, beteken dit dat ’n baie groter aantal blankes meehelp met die kersteningswerk. Dit beteken dat baie beter voorligtingswerk gedoen kan word en dat die bydraes van die Bantoelid-

mate baie meer effektief aangewend kan word. Vir die doeleindes van die berekening wat hieronder volg, is die bydraes van die Bantoelidmate buite rekening gelaat, behalwe in so verre hulle reeds bydra tot die uitgawes van hulle gemeentes. Anders gestel: Ons het bereken volgens wat die uitgawes is soos ons blanke kerk dit op die huidige tydstip moet dra. Ons het buite rekening gelaat: (i) Moontlike verligting van die las deur bydraes

kant van die Bantoe-lidmate

van

die

(ii)

Verswaring van

breiding van die ring van die las

die las

deur

uit-

werk (iii) Verswawat in baie gevalle

noodsaaklik moet kom deur salarisverhogings en dergelike werk.

wat hieronder berekenings wyse bereik: Daar is buite rekening gelaat die salaris van ons dosent in Turfloop, omdat hiervoor begroot is by die Al gemene Kerkvergadering van 1961 en hierdie geld ingesluit is by die heffings wat die gemeentes reeds beDie

volg, is op die volgende

taal.

Alle werk wat deur die kerk onderneem word, kos geld en daar is net een manier om die werk te bekostig.

Voorsiening

Kerstening

1.

Fondse Replanning

mate benut, omdat

ringsraad.

Algemene Raad ontvang. iii.

uiters geringe Raad vir die

Christelike Volke geen manier gehad het om die Bantoegemeentes en Bantoekerkraad behoorlik voor te lig nie en ook geen behoorlike kontrole oor hulle hantering van geld kan uitoefen nie.

meentes.

Samestelling van die Ringsraad:

i.

aan predikant; kerkrade en ge-

evangeliste,

).

meentes van die kerk gedra word. is geen ander bron van inkomste nie. In die geval van die kersteningswerk is daar egter ’n tweede bron van inkomste wat mettertyd uiters belangrik kan word, naamlik die bydraes van die gemeentelede van die Bantoe-Herv. Kerk. Hierdie bron van inkomste is in die verlede in

Daar

Daar is geskat op die uitgawes 2. verbonde aan die werk van die Alge-

mene Raad (soos hierbo uiteengesit) en hierdie uitgawes is bereken op 5c

0

Sien

langsaan

.

DIE

September 1962

GAAN DAN HEEN •

Vervolg van vorige bladsy

Die per lidmaat oor die hele kerk. voorstel is dat hierdie vyf sent per lidmaat geein word deur elke gemeente en oorbetaal word aan Algemene Raad, nadat dit deur die ringsboek gegaan het (Ek neem aan dat elke ringsraad vir kerstening sy eie stel boeke sal aanle en dat die ringsrade se inkomste en uitgawe aangetoon sal word in die boeke van die

Ringskommissie) Die totale koste aan die kersteself (wat hoofsaaklik uit is bereken oor die aantal lidmate in die kerk (volgens

3.

ningswerk

salarisse bestaan)

Almanak van 1962). Dit werk op 13c per lidmaat. Die totale bedrag waarop ons dus bereken is 18c per lidmaat, wat egter nie sulke dinge insluit soos kerke en huise wat op bepaalde plekke gebou moet word die uit

nie. 4.

Volgens

die

werk wat

berekening kos behalwe Pretoria en Pietermaritzburg gedoen word, heelwat minder as die 18c per lidmaat. Om die koste van die werk hierdie

in al die ringe

HERVORMER

Bladsy 19

gelyk oor die hele kerk te versprei, die Kersteningsraad voor dat daar as volg te werk gegaan word stel

:

Die 5c per lidmaat moet in elk (i) geval deur al die ringe en die gemeentes buite ringsverband aan die Algemene Kersteningsraad gestuur word. (ii) Ringe binne wie se grense Bantoegemeentes bestaan, neem die voile koste van hierdie werk oor. Die koste van hierdie werk word afgetrek van die 13c per lidmaat en wat oorbly, word aan die Algemene Kersteningsraad gestuur.

(i) (ii) en (iii), sal ditmoontwees om ’n sterk sentrale fonds binne kort tyd op te bou. Dit is noodsaaklik omdat die werk gedurig uitbrei en namate die koste binne die

artikels lik

ringe groei, word die bedrag wat aan die Algemene Raad gestuur word, kleiner. Die sentrale fonds moet opgebou word omdat hierdie fonds vir

omstandighede onvoorsiene voorsiening moet maak. Verder sal hierdie fonds hulp moet voorsien bv. in die geval van die Ring van Pretoria, waar die koste van die kersteningswerk heelwat meer as die berekende 13c per lidmaat beloop. allerlei

Die Ring binne wie se grense geen kersteningswerk gedoen word nie, stuur die voile 18c per lidmaat aan die Algemene Kerstenings(iii)

(WORD VERVOLG)

daar

MARICO

raad.

werk in Natal val binne die Ring van Pietermaritzburg wat tegelyk een van die swak ringe van die kerk is. Daarom word voor(iv)

Die

voile

gestel dat twee ander ringe saam met die Ring van Pietermaritzburg die verantwoordelikheid in Natal aanvaar.

van

die

werk

KWEKERY

-

Telefoon 73 GROOT-MARICO, Tvl.

Posbus 15

- -

VRUGTEBOME STOKKE uit

— WINGERD— ROSE

oop grond vir Winter planttyd.

SIERBOME,, SIERBOME, ens.

Met die inkomste wat die Algemene Raad ontvang volgens sub(v)

in

blikke altyd verkrygbaar.

Gratis katalogus op aanvraag.

RY RUS-RUS!... Hierlangs is daar g’n stuurwiel-styfsit . g’n afsluk-sooibrandetes g’n verblindende kopligte nie. ’n Treinreis is ’n rusreis .

.

.

.

.

wat u perdfris by u bestemming bring.

Ry elke

volgende keer met die trein en geniet

myl

tuisgerief!

ISPOORWEEj

SUID-AFRIKAANSE

SPOORWEE Beloon u relslus met reisrus! VZOObti/7#

Openingswoord Hand. 1:8:



.

.

.

en julle sal

My

getuie wees”.

Jehowa-getnies

Nee,

Christus-ge-

tuies.

met verlange daamia nitgesien dat die Heer die koninkryk van Israel weer gaan oprig! Dat Hy as aanvoerder in die

Hoe het

die dissipels

stryd die heerskappy van Rome oor Israel sal afwerp, en wanneer dit gebeur, hulle aangestel sal word as

mede-bevelvoerders wat dan ook na die stryd saam met Jesus as helde gehuldig sal word. Dit is egter nie die iaak wat die Heer kom verrig het nie. Vir veel belangriker werk het Hy op die diepbedorwe aarde neergedaal. Die een teen wie Hy in die stryd kom tree het se mag is veel groter as di6 van Rome; sy wapens en sy houvas op die menslike lewe is sterker. Onder die juk van Rome betaal die volk wel swaar belastings en aan hul vryheid word perke gestel, maar onder dit alles lewe die volk. Die juk van die sonde lei egter gewis na die dood. Elkeen moet van di6 juk verlos word anders sterwe hy. Is hierdie bevryding nou nie die grootste van alle take nie? Teen Rome moet die dissipels nou gerus maar die swaard in die skede hou en belangriker werk as om te veg, verrig. Hulle moet die geestelike swaard ophef teen die grootste vyand van die mensdom. In Jerusalem sowel as in die hele Judea en Samarid. en tot aan die uiterste van die aarde moet hulle getuig dat Jesus die Christus is. Oral moet hulle getuig dat daar geen ander Naam onder die hemel gegee is tot verlossing van die sondejuk nie, as die Naam van Jesus Christus.

Op

.

op

die

.

September 1962

van

Ring

die

sonde is nie. Daarvan getuig die feit dat almal in die nag van Jesus se gevangeneming aan Horn aanstoot geneem het. Een het Horn verraai, ’n ander het Horn verloen en nog een het getwyfel daaraan of die Heer waarlik opgestaan het. Hulle was vissers van beroep; eenvoudige en arm mense. Besef u hoe moeilik dit vir hulle moes wees om teenoor hoogaangeskrewe mense van Jesus te getuig? En tog het dit gebeur. Die Here baan die weg vir Petrus na die kaptein van die sogenoemde Italiaanse

Deur

Komelius.

leerafdeling,

’n

engel dra die Here aan Kornelius op om Petrus te laat haal. En so word die evangelie aan ’n owerste gebring.

U

ken Paulus,

die uitverkore werkdie Heer te dra voor nasies en konings en die kinders van Israel. Hoewel in boeie, verskyn hy voor goewerneur Felix.

om

tuig

die

En Paulus

Naam van

getuig dat hy tereg staan,

omdat hy die Weg verkondig waardeur daar versoening van sondes gekom het. Die saak word uitgestel. ’n Paar dae daarna word Paulus ontbied om voor Felix en sy vrou Drusilla te verskyn, en hulle het horn „aangehoor oor die geloof in Christus”. En met ’n latere geleentheid toe koning Agrippa in Cesarea aan-

gekom

het waar Paulus gevange gehou is, het hy sy begeerte te kenne gegee om Paulus te hoor. Met prag en praal betree hy en sy vrou die gehoorsaal. Sonder om vir homself om vrylating te pleit, verkondig die apostel dat Jesus die Christus is. En is so diep bei'ndruk hierdeur

Agrippa dat hy

om

’n

se:

,,Jy

beweeg

my amper

Christen te word”.

God voorsien

Self die evangeliesaad.

In ons

taak

oomblik van sy hemelvaart se die Heer dan ook vir die dissipels: julle sal krag ontvang wanneer die Heilige Gees oor julle kom en julle sal my getuie wees. Nie Jehowagetuies wat ’n mens wii teruglei na Sina'i-toe en na die wet van die Here .

HERVORMER

DIE

Bladsy 20

van

Kerkwet die

is

kerk

die

die

akker

vir

roeping en

bepaal.

Daarin

word genoem dat die evangelie verkondig moet word aan die wat daarvan vervreemd is en verder aan die ganse mensdom; asook om getuienis te

lewer teenoor owerheid en volk.

’n

Wie is nou die kerk? Nie net die predikante en die ouderlinge en die diakens nie. Die kerk is almal wat die evangelie gehoor het en weet dat Jesus die Verlosser en Saligmaker is. Die kerk is dus almal wat in Horn glo en Horn aanvaar het as hul Verlosser en Saligmaker. U, gelowige leser is ’n deel van di6 Christus-kerk. Aan u is die opdrag om getuies te wees van die Heer. Nie getuies van uself of van u goeie lewe te wees nie, maar Christus-getuies. In woord en daad dus verkondig dat daar net een Naam onder die hemel gegee is waardeur ons gered kan word.

groot taak moes verrig? Hulle was mense wat wel ter tale was nie. Ook nie mense wat sender

Wie moet getuig? Ons almal. Ons met ons swakhede, ons neigings tot

My

nie, nee, julle sal getuie wees. Julle wat by die kruis gestaan het, in die lee goaf gekyk het, sal die dinge in die wereld moet vertel.

Wat

voorreg om die volkragte verlossingswerk te verkondig; die oorwinning oor die dood te verkondig dus: die vryheid waarmee Jesus Christus ons vrygemaak het, te verkondig! En elkeen wat glo dat dit so is, sal verlos wees van sy ’n

heerlike

sondes.

Wie was

hierdie dissipels

nie geleerde

wat so

Potchefstroom

kwaad; ons wat so swaar ter tale ons wat dink en voorgee dat ons nie waardig genoeg is om voor ander van die Heer te getuig nie ons i. tot sy diens geroep. die is;



Waar moet

ons getuig? Die

dissi-

moet by Jerusalem begin en ook in Judea en Samaria en tot aan die uiterste van die aarde die evangelie pels

En u, geagte leser, begin by u eie huis met ’n godvresende opvoeding van u kinders. Dit is haas nie nodig om dit aan u te noem nie, dog die versuim van die doopbelofte (on thou u dit nog?) stuur geestelik ongedissiplineerde jong seuns en dogters, as gesogte prooi vir die bose, Begin gerus maar die wereld in. weer tuis. Ons is dit aan ons kinders en ons volk en bo-al aan God ver skuldig. Wys elke dag tuis, heen rr uitdra.

kruis!

die

IT!

gaan ook verder. Teenoor buurman, mede-handelaar, getuies ens. mede-kantoorwerker wees dat Christus die Here is; dat dank uit ons as begenadigde sondaars vir sy genade ons weg nougeset wil bewandel tot die eer van sy Naam. „Elkeen wat my Naam bely voor Die

getuienis

die

mense,

my

Vader wat

horn

sal in die

Ek

bely

hemele

voor

is”.



Getuie wees voor almal! dat in Die ons lewe opgemerk sal word: blye hoop op ’n ewige lewe; die 1ydsaamheid onder verdrukking; getroue en toegewyde diens vir die verbreiding van sy koninkryk.

Die dissipels is ook na die Samaritane-toe gestuur. Ja, ook hulle vyande moes uit hulle mond verneem van die heil deur die bloed van die Lam. Tot aan die uiterste van die aarde moes alle volke en nasies hoor dat Christus die Here is. Julle sal

My

vyande

julle

nasies

wat

getuies wees teenoor teenoor die volke en

julle

volks-toekoms be-

dreig. S6 is die kerstening en die nie-blanke groepe

van Israel aan u en

my

opgedra.

like

hulp en met u voorbidding.

Almal haas

hulle egter nie nou na die sendingvelde toe nie. Die werk wat u kerk egter doen, mag seker ondersteun word met u gelde-

Julle sal Is u nog

My

getuie wees.

Sy getuie?

Amen. J.

H. Naude.

Potchefstroom-Suid.

(Hierdie

oordenking,

uitgespreek

die opening van die Ring van Potchefstroom op 1 Mei 1962 word op versoek geplaas).

met



:

W elsprekendheid, Herman Bavinck.

Afrikaanse

uitgawe deur prof. dr. S. P. v.d. Uitg.: Pro Rege-Pers Bpk., Posbus 343, Potchefstroom. Prys

Walt.

R0.35.

Bis.

Bostaande

Bladsy 21

skikbaar te stel, veral 00 k omdat die Nederlandse uitgawe alleen nog maar antikwaries verkrygbaar is.

BOEKE dr.

HERVORMER

DIE

September 1962

71.

boekie

bestaan uit ’n die vertaler, waarop ’n inleiding en drie hoofstukke volg, onder die opskrifte: die beginsel van welsprekendheid, die wese en die vorm van welsprekendheid. Dit was 'n gelukkige gedagte van die vertaler om hierdie geskrif van die begaafde dr. Herman Bavinck vir Afrikaanse lesers in Afrikaans be-

woord vooraf deur

ii>t

mm

tipe.



almai

wat

in



nie net predikante nie! die openbaar moet optree.



Die skrywer - om maar iets te noem is tereg genadeloos in sy veroordeling van „alle onnatuurlike aanwendsels waardeur so baie persone se voordrag ontsier word” (bis. 56) en le nadruk daarop dat deeglike aandag gesee moet word nie net aan die inhoud nie, maar dat die voordrag eweseer goed versorg moet wees en moet voldoen aan die eis van die welsprekendheid. Ons wil die boekie met die grootste vrymoedigheid aanbeveel, 00 k aan ons predikante en teologiese studente, en dit ’n ruime debiet toewens.



D-F.E.,

snr.

Die V.V.O. en die

NAVORSING

die oorsake in Slegte Spysvertering en d.e eindresultate het aan die iig gebring dat die afwesigheid van die normale Maagsappe een van die mees alge-

mene en emstigste oorsake is en dat om Slegte Spysvertering te verwaarloos geensins die werk van ’n redelike wese kan wees nie.

VERLORE MAAGSAPPE

Wereldraad van kerke

wanneer u dit voor ’n besigtig, skoon, rooi gepunt barsies in het, kan u seker wees

Time,

k

die tydskrif,

en

beweging tussen die

’n

warme

pleltbesorger

ekumeniese skrywe oor die band V.V.O. en die Wereldraad die

mag

DIE DR. MULLERS-

BLINDEDERMMIDDEL TYDENS die

Dr.

vrywel

kwarteeu het Blindedermmiddel honderdelewens gered. Dit die afgelope

Mullers

-

het duisende lyers in staat gestel om die doktersmes vry te spring. Hierdie middel het dit moontlik gemaak dat blindedermlyers deesdae ’n deskundige behandeling kan ondergaan teen geringe koste.

A1 wat u dan moet doen is om ’n bottel van die Dr Heinz-Maag-Drank te koop, dit te gebruik en ’n redelike dieet te volg soos voorgeskryf in die pamflet wat die medisyne vergesel.

as volg:

Kos wat

nie verteer nie, gis net veroorsaak slegte suur, gas en nadelige reaksies in die maagwande. vleis, groente en vet te verteer, neem ’n dosis van die Dr. HeinzMaag-Drank na elke ete. Niks kan makliker, veiliger en redeliker wees

en

0 • 0

Pyn

in die regtersy.

Aangepakte tong. ’n

Temperatuur

(koors)

tussen 100

en 102 grade.

0

Hardwording van maagwande.

die

Die Wereldraad van Kerke is rofweg gestel ’n kerklike ekwivalent van die Verenigde Nasies.

he.

SO EENVOUDIG SO LEWENSREDDEND

KENTEKENS

is,

tong,

dat u Maag ’n behoorlike hoeveelheid normale Maagsappe brood-

nodig

wat

bekende Amerikaanse

en propaganda vir

spieel is

ontsteking

NIE

van

As u

Blindederm-

-



SPYSVERTERING

Ned. Herv. Weeshuis Krugersdorp

Pro Rege-Pers Bpk. het vir ’n netuitgawe gesorg en ’n mooi letterWie nog nie vroeer met hierdie pennevrug van prof. Bavinck kennis gemaak het nie, moet tog nie versuim om ’n eksemplaar van hierdie Afrikaanse uitgawe aan te skaf nie. Die inhoud boei en besiel van begin tot end en is inderdaad onmisbaar vir

jiese

MOENIE SLEGTE

VERONTAGSAAM

NUWE TELEFOON NOMMER

Die Dr. MullersBlindedermmiddel

is

verkrygbaar by

aptekers teen 70c per bottel of

posvry van In ’n verklaring van die Wereld-

raad van Kerke self word die kerke opgeroep om by hulle regerings daarop own te dring om ten voile hulle verantwoordelikheid vir die Verenigde Nasies op hulle te neem.

NORWOOD COAKER, POSBUS LADYBRAND.

Koop

al u

boeke

Om

by

nie.

D

i

e

DRANK aptekers.

DR.

Die Kerkbode

HEINZ - MAAG-

kos 70c per bottel by

alle

Dit kom ons voor of die band tussen die V.V.O.

en die Wereldraad van Kerke al te

nou

is.

H A U

M

Posbus 460

PRETORIA

89,



DIE

Bladsy 22

HERVORMER

September 1962 Orals

s

ASMA-SLYM verdwyn

Nou kan u gou van daardie hygende, stikkende hoesbuie van asma en brongitis ontslae raak met MENDACO, die wetenskaplike Amerikaanse middel wat duisendes weer fiks en sterk laat voel het. Dit laat daardie wurgende slym wegsmelt en u haal dan vryelik asem, slaap goed en herwin u energie. Veilig vir kinders en oumense. Koop

MENDACO U

sal

vandag nog by die apteek. weer lus voel vir die lewe.

PROSTAIT-PILLE verlig

MOEILIKE Moeilike

veral onder bejaarde mans voor en word veroorsaalt deur ’n ge-

pyn

in die

*

spruit.

Deur

alle

apteke

of

posvry van

Ladybrand

Loopstraat 6

PNB 4556 AR

KOLESTRINE

verwyder the bron van die ontsteking en seifs wanneer galstene begin vorm het, mag hulle verdwyn na gebruik van KOLESTRINE. Die fabnkante, wat reeds 70 jaar geneesmiddels vervaardig, waarbcrg

*

„alleen” viervoudige hierdie Christus, uit genade alleen, Skrif H. alleen, die deur geloof uit alleen) le ten slotte beslote die regte belydenis van Christus as die een Heer aan wie ons ons moet toevertrou, wie se genade alleen in staat is om ons te behou, wie se geregtigheid ons s’n word alleen deur die geloof en wie se woord ons alleen uit die Heilige Skrif hoor.

NORWOOD COAKER

die galblaas te ledig,

*

(alleen

Te kry by

*

In

blaaspypklier.

75c per bottel

maagpyn

*



-

Kroniese maagpyn kan veroorsaak word deur galblaasonsteking, wat weer uit opgehoopte gal

*

Om te haat, beteken in die O.T. partykeer om nie lief te he nie, minder lief te he, om op die tweede plek te sit. Prof. Van Stempvoort.

PROSTAIT PILLE en vermy folterende

*

*

middel wat vandag gereeld deur talryke bejaarde mans gebruik word: Dit bring nie alleen makliker wateraflossing mee nie, maar ontsmet 00 k die urine wat agterbly en verlig beslis die

Uit: „De Reformatoriese Houding jegens de R. K. Kerk en haar leden”.

KOLESTRINE

dat veilig ec ocskadelik is. Enige navrae, professioneel of andersins, i» welkom en ’n volledige wetenskaplike uitleg van KOLESTRINE werking sal gegee word.

k KOLESTRINE was al vir tallose

gebruikers gevalle

weens of die

groot

’n

seen.

In

van

maagongestelhede

ligte

voedselvergiftiging

oormattge gebruik

KOLESTRINE baarlike

haas

resultate

verkrygbaar in 80c per bottel.

1

wonder-

behaal. grootte

„D!E VERKOPE HET

SKERP GEBAAL”

van

voedsel of drank, veral by middeljarige en swaarlywige persone het

Tam teen

„Besigheidsorge en oormy gesondheid

eising het

geruineer, totdat my geestelike lyding en afgematte liggaamlike toestand ’n ernstige senu-instorting tot gevolg gehad het. Eers toe het ek van hoe GESOND^liDJ^^ die Dr. Heinz-Senuwee-Versterker gehoor. Vandag is ek weer pure perd. My slaaploosheid, hoofpyn en Ly u aan een of meer van die onderstaande senuweespanning het verdwyn danksy ’n kort aandoenings? So Ja, kuur van hierdie werklik wonderbaarlike middel.” dan het u die Dr. HeinzSenuwee - Ver ster ker Die lewe is ’n ware hel wanneer die sentrale senunodig. weestelsel instort. Laat die Dr. Heinz-Senuwee• Bewerigheid Versterkcr u oorspanne senuwees regruk en versterk. • Senu-uitputting • Slaaploosheid Dit verskaf nuwe energie en knap u hele senuwee• Senuswakheid netwerk op, vcrryk die blocd, herstel brein- en • Vrouekwale



selweefsel.

Voed u senuwees met die

.

.



.

• •



KOLESTRINE Ledig die Galblaas 1.

Prikkelbaarheid Senuagtige Slegte Spysvertering Hardlywigheid Voortdurende

Moegheid

-SENUWEE-VERSTERKER KALMEER EERS — HERSTEL DAN By

die

Luther.

swel in die blaaspypklier wat die blaaspyp toedruk. Hierdie blaasaandoening kan egter spoedig

tiese

U

van

Probeer nie om die weg van God deur die wereld te volg nie, maar buig u aanbiddend oor die spore van sy heilige voet.

kom

wateraflossing

belydenis

die

*

WATERAFLOSSING

verlig word met Prostait-Pille ’n uiters doeltreffende, antisep-

LdC.'J

waar

Christendom nie heeltemal uitgeblus is nie, word die kinders van die wettige reg beroof as hulle van die gemeenskaplike teken (die doop) geweer word. Calvyn aan John Knox.

alle

apteke

vir

70c per bottel.

Tablette, 70c per bottel.

,

.

HERVORMER

DIE

September 1962

Bladsy 23

Die Hervormer Amptelike orgaan van die Ned. Herv. Kerk van Afrika

ADVERTENSIETARIEWE

:

Geboortes, verlowings, en huwelike R1.00 (10/-) vir ’n maksimum van 60 woorde en 2 sent per woord bo 60 woorde, vooruitbetaalbaar

DOODSBERIGTE EN IN MEMORIAMS R1.00 (10/-) per plasing Advertensies en adresveranderinge (vermeld sowel oue as nuwe adres) aan:

DIE HERVORMER, Posbus 171

Krugersdorp.

Advertensies moet aan die advertensiebestuurder gestuur word nie later

nie

maand

EERSTE

die voor die maand

as

van

JOUBERT



die

van publikasie

Elizabeth Johanna (gebore Rabe). Vyf jaar van stille trane en verlange is verby. Weer kom ons by die droewige vroee more van 20 September 1957 toe van ons weggeneem is, ons dierbare eggenote, moeder, suster en grootmoeder.

en

Verlangende eggenoot, suster, kinders en kleinkinders.

Bedroefde

eggenote,

Fairlwwn,



STEENEKAMP

Willem Hendrik. Een jaar van eensame dae en nagte, bittere

maar

trane en verlange is verby, nooit sal ons dit vergeet nie.

Ons dink terug aan 9 Augustus 1961 toe van ons deur die dood weggeneem

my dierbare eggenoot en vader. Verlangende eggenote en kinders.



foto

blok.

MONUMENTE EN GRAFSTENE GEMAAK UIT

Driekie

kinders.

is

geplaas moet As ’n word: R4.00 (£2) ekstra vir die maak van ’n drukkers-

VAN DER MERWE



Louis. Twee jaar van verlange is verby, ons treur eggenoot die heengaan van my oor op 30 Augustus 1960, maar ons dank God vir die jare wat hy horn vir ons

gege e het. Verlangende

eggenote

DIE

Plot

Posbus 57, Thabazimbi.

YOUNG

Hester

en kinders.

11,

Wheatlands, Pk. Randgate.



DUVENAGE

C

en A. Barnard en kleinkinders.



In Theunis Hasie. herinnering aan my dierbare eggenoot en vader, oorlede op

liefdevoile

16 Augustus 1961.

Maria Duvenage en kinders.

Word afgelewer en

Rietfontein, Pk. Muldersdrif.

opgerig op

enige dorp en plaas

Pryse na elkeen

se

vermoc

Verlangende eggenote, kinders en

PRYSLYS EN

KATALOGUS

OP AANVRA1 J. P. E.

Posbus 163

!

!

E R M E L O

M. Young.



MARAIS

Willie. Weer staan ons voor die angsvolle dag van 1 September 1960 toe van ons weggeneem is my dierbare eggenoot en ons pappie. Twee jaar van eensame smart is verby maar ons berus by u wil o Heer.



twee

Kerkplein 8, Lichtenburg.

MARAIS



In liefdevoile herinnering dink ons terug aan die onvergeetlike dag van 1 September 1960 toe van ons weggeneem is deur die dood, ons dierbare seun, eggenoot, vader en broer Willie in die jeugdige ouderdom van slegs 47 jaar.

Ingestuur namens sy ouers, eggenote, kinders, broers en susters.

Lichtenburg



HOLTHAUSEN Kassie. Een jaar van trane en verlange is verby vir ons is dit nog soos die dag van gister, toe op 21 Augustus 1961 ons dierbare liefling seun so onver-

maar

wags van ons weggeneem

is.

inspirasie.

ROODE

— Foon



Moedwil, Oor Rustenburg.



BRONKHORST Catharina Wilhelmiena. Agtien jaar van skeiding het verby gegaan maar ons is dankbaar vir die lieflike nagedagtenis en herinnerings wat sy ons nagelaat Haar opregte christelike lehet. wenswandel is vir ons ’n bron van

Twee

trane en diepe smart

Treurende eggenote Lienie, Hennie en Danie.

Susanna Cathrina Hendrika. Een jaar van smart en stil verlange is verby en ons dink terug aan 23 Julie 1961 toe ons moes afskeid neem van ons geliefde moeder Bedroefde kinders

stille

kleinkinders.

seuns

BADENHORST

— Cornelius Andreas.

jaar van is verby.

Bellie.

Marikana.

.

BESTE PRETORIA-GRANIET



JOUBERT

Christian Gabriel. Twee jaar van innige verlange, diepe droefheid en bittere eensaamheid is verby. Ons dink terug aan 6 September 1960, toe van ons weggeneem is, deur die dood, my dierbare eggenoot, en ons troue vader.

P/sab, Goedvertrouaven.

Die Adv&rtensiebestuurder



In liefdevoile herinnering dink ons terug aan ons ontsiape dierbares wat ons vooruitgegaan het en nou rus van hulle arbeid. Ons mis hulle nog steeds, maar treur nie oor hulle soos die ander wat geen hoop het nie. Ons dank God vir wat hulle deur sy genade beteken het.

308

Kinders en kleinkinders. Eggenoot C. J. Bronkhorst. Lanhamstraat 142 a, East Lynne.

Verlangende Pappie en Mammie.

Awie en Maggie Orkney

%

en Kerkraad. Vervolg op bladsy 24 Cilliers

:

:

Bladsy

HERVORMER

DIE

21f

:

September 1962

Gemeente Dordrecht

Amptelike Berigte • Beroep: DR. A. J. G. burg en na

DREYER die

na MiddelNewcastle kombi-

nasie.

• Adresverandering: Gemeente Middelburg

,

NUWE

kongres wat gehou sal word in die Dirk van der Hoffsaal, Jacob Marestraat 224, Pretoria, op 7 en 8 September 1962. Die Kongres begin die Vrydagaand 7 September 1962. om 7 ran. Die tema wat vanjaar behandel sal wees is: ,,Die Jeugvereniging in Geselliger Luim”.



J.

H. Steenekamp, Sekretaris vir die Belydende Jeug.

:

Kommissie

Tvl.

KASSIER: Ou Adres: 240,

OPROEP

Middelburg, Tvl.

Nuwe

Adres:

J. van Staden, Posbus 240,

LI DM ATE

VAN DIE PL ATTEND IN JOHANNESBURG Se HOSPITALE

Oudl.

Middelburg, Tvl. Telefoon 115.

Ou Adres:: Posbus

J.

le, deur die predikante daar nie besoek word nie.

Kramer,

240,

Aangesien daar baie hospitale in Johannesburg is en baie van die hos— pitale by die name van die pasiente nie die kerkverband vermeld nie, is

Adres:

Oudl. C. F. van Rooyen,

Posbus 240,

mense op

• Oproep na Jeugkongres Ouderlinge

vir

Jeug-

werk en lede van die N.H.J.V. en H S.V. word opgeroep ra 'n Jev.g-

#

om



Jacobus Marthinus. oorlede 1 September 1950 in die ouderdom van 68 jaar. Moeder:



Petronella Susanna, oorlede 24 September 1959 in die ouderdom van 75 jaar.

Mnr. en mev.

die

Ned.

INSAKE NUWE ADRES: PASTORIE DURBAN: DS. J. F. MOUTON, Renshawweg

21,

Congella, Natal.

Gemeente Durban:

J.

F.

Greyling en gesin.



Nuwe

Adres:

Oudl. B.

J.

VAN DER MERWE,

Alphaweg

30,

Natal.

Ou

adres:

Oudl.

J.

C.

Olivier, 34,

Caledonianplek Sea View, Natal.

sal ons uiterste bes doen om sorg dat hulle dan deur een van ons predikante besoek word.

Nuwe

adres:

Diaken J. P. J. Posbus 1027,

VAN VUUREN,

Kieserville,

Lichtenburg.



Foon

Orrel ’n

Ou

Klein orrel of

nodig

harmonium

be-

Aangebruik in kerk. aan W. Voogt, President-

vir

bieding straat 64a,

766.

adres:

Diaken J. A. Hartzer, Posbus 1027, Kiererville, Foon 1207,

Silverton.

Lichtenburg.

Jacob

Nicolaas

Francois. Onvergeetlik bly die aand van 18 September 1961, toe skielik van ons weggeneem is my dierbare eggenoot, ons vader en groot vader, in die ouderdom van 60 jaar.

Treurende eggenoot en kinders. J.

SKRIBA:

te

Railwaystraat S3, Cullman.

— D.

is

Gemeente Lichtenburg-Oos SKRIBA:

JOHANNESBURG. Ons

TALJAARD



L.W. Posbus 116, Dordrecht Gemeente Posbus van die Herv. Gemeente Dordrecht.

Umbilo,

LINDEN,

Ter gedagtenis aan ons ontslape ouers Vader:

BARNARD

82,

Dordrecht.

te spoor.

DS. H. M. J. KRAMER, Negendestraat 111,

Vervolg van vorige bladsy

BARNARD

adres:

Bus

sulke

Daarom wil ons ’n beroep op die lidmate van die platteland doen om indien een van u mense in een van die hospitale in Johannesburg le, onmiddelik die naam van die pasient en die naam van die hospitaal aan die volgende adres te stuur:

MEMORIAM

IN

dikwels baie moeilik

ait

Middelburg, Tvl.

Predikante,

Ou

Mnr. N. A. C. Botha,

i

Middelburg, Tvl.

Nuwe

ROODT,

Dordredht.

Daar word dikwels gekla dat lidmate van die platteland wat in een van die hospitale in Johannesburg

SKRIBA VIR REGISTRASIE Ds. H. M.

KASSIER:

Mnr. L. DE WET Posbus 116,

Gemeente Durban:

Oudl. L. M. V. Jacobson,

Posbus

:

Taljaard en kinders

• Adresverandering:

NUWE TELEFOON NOMMER

Gemeente Lichtenburg

Ned. Herv. Weeshnis ICregersdorp

NUWE SKRIBA VAN REGISTRASIE: Diaken

L. J.

BADENHORST,



Telefoon Bus 107 Lichtenburg.

1460

.

Pyn

HERVORMER

DIE

September 1962

Moses

se

Dr. Collin se Pille Prys:

OTTO

Blakende

nie.

word deur die wand van die ingewande in die bloedstroom opgeneem, wat dan krag en energie aan die

Otto’s verlig pyn binne enige oomblikke. Otto’s bring genesing aan en verban pyn. Otto’s verskaf deursettingsvermoe. Otto’s kalmeer en v'oed die senuwees. Otto’s breek ver-

liggaam verskaf. Terselfdertyd is gal vloeistof ook die natuurlike lakseermiddel en behoedmiddel, dit verhoed die onnatuurlike

koue en koors.

vergaan van voedselware in die ingewande. Die lewer kan te veel of te min gal vervaardig en dan volg al die vermelde moeilikhede. Oor ryke voedsel, gemengde etes, te veel vleis, vet, en gebak veroorsaak oortollige gal wat dan in die galblaas bewaar word, en die gevolg, al die bekende kwale bo vermeld. Word te min gal vervaardig, is dit gewoonlik hardlywigheid en ’n bleek

in die

wereld was nie, sou alles uit pret bestaan het. Ongelukkig is die grootste vyand PYN. Die vyand van alles wat leef en asem haal. Ja, pyn wat genot vernietig, die lewe bemoei en swartgalligheid verwek en seifs lei

tot

senuweewrakke.

Maar vra

uself of dit nodig is in die moderne wereld. Nee, glad nie! Hou net ’n pakkie Otto se poeiers byderhand, die vyfaksie poeier, wat pyn Se moses bly, die senuwees kalmeer en lewenslustigheid verskaf.

Na

gelaatskleur.

hoe Dr. Collins se pille saamgestel is om albei, lewer en galblaas, te reinig en u van die klagtes te verlos. Sterk lakseermiddels soos kasterolie Dit

jare van navorsingswerk, bied ons Otto se Boegoe en Jenever

om

Vir oortolige gal, wat alles veroorsaak behalwe hardlywigheid, is die behandeling stadig maar seker Neem een pil Dr. Collins se Pille drie keer per dag na ete vir 3-4 dae. Dan een pil soggens en saans vir 3-4 dae, dan een pil elke aand vir

Prys: (3/6) 35c.

ander storie. Die Pille is saamgestel, grotendeels uit die ekstrakte van Boegoe en Jenever met ander stowwe om u bloed, lewer en blaas te suiwer tesame met ’n sagte lakseermiddel. Besonder goed vir Jig en Rumatiese leiers om die Pille saam met Otto se vyfaksie senuwees en pyn poeiers te gebruik.

alle

Neem elke pil saam met ’n 7 dae. glas vol water. Hardlywigheid kan verhoed word deur 6-8 glase water gedurende die dag

wflw

dan by

Pille.

Onthou Dr.

Kindersiektes laat u skrik, maar met Otto se Tiemie Stroop is u heelveilig, vemaam as kinders vals verkoues het met tande kry.

Die middel is uitstekend vir Babas en Kinders tot 8-10 jaar en dit is smaaklik.

Senuwees! DIE

Senuwees

ALOMBEKENDE KLAGTE DIE MODERNE WfiRELD

IN

!

Die geurige R O O 1 Die antwoord STROOP Otto se Senuwee en versterkingsmiddel



:

Die algemene versterkingsmiddel vir lusteloosheid, senuweeswakheid, slegte eetlus, bloedarmoede, slaaploosheid, moegheid.bewerigheid en ’n snaakse gevoel op die maag. Wei,

so voel, is Otto se Versterkingsmiddel u enigste toevlug

indien u

Senuwee

en

Collin se Pille vir lewer



Rugmurg

die hoof ,,Hulle voedsel is ryk, senustelsel. Vanuit die ruggraat skoon bloed”. sprei die hele senuweestel, elk bedoel vir ’n sekere deel van die liggaam Word een of ander senuwee gestoor. of ooreis, dan volg die bovermelde kwale, gekenmerk deur die kortgebond'enheid.

Die Brein en



DIE GEURIGE ROOI STROOP Die Prys: (6/6) 65c.

hierdie

geregistreerde

Oral verkrygbaar of direk van Apteker

762



!

vir 32 dosis.

dring aan op die egte met

POSBUS

is

Otto se senuwee en Die toevlug Versterkingsmiddel.

en gal moeilikheid.

plaasvervangers,

FOURIE

te drink en

slapenstyd een of twee Dr. Collin se

handelsmerk. G.





Boegoe en Jenever is welbekend. Ook die mediese waarde en smaak. Maar in smaaklose Pil vorm, is dit ’n heel

a.u.b.

is

,

!

die Niere en Blaas te reinig.

Weier

Hoes, Kroep, Verkoue, Koors, Kinkhoes en enige bors aandoeninge. Die is seker die enigste Tiemie Stroop so bemark vir die gebruik van Babas en Kindertjies. Tiemie bevat die gesonde onsmetting’smiddel naamlik .Thymol” wat kroepagtige borskwale dadelik verlig deur die slym vloeibaar te maak en verstoppings in die lugpype te voorkom. Bestanddele word ook by die smaakvolle stroop gevoeg om koors te breek, slym op te bring, hoes te bestry en hardlywigheid te voorkom.

ens., is slegs tydelike verligting.

u aan Pille

Die Kleinspan se Vriend Vir

Gal vloeistof word deur die lewer vervaardig, en is noodsaaklik om die kos wat ons eet in ’n ryk vloeistof Gedeelte hiervan te help verander.

Indien nie, probeer Otto’s

Hoofpyn, Jig, Rumatiek, Verkoue Heupjig, Koorsagtigheid en enige ander pyn. vir

kan

Prys: (2/6) 25c.

teen-

Hardlywigheid, Vlekke, Puisies, ens., Vlekkies voor die oe, Opgeblaaste gevoel, Lusteloosheid, Sooibrand, Geel gelaat. Die Oorsaak: Lewer, Gal en Hardlywigheid.

doel.

pyn en moeilikheid

die

Aangepakte tong,

Duisende word elke dag vervaardig en verkoop. Is u een van die ver-

nie

is

Bitter mond,

Seker die enigste pyn poeier met vyi bestanddele en elkeen vir ’n sekere

As daar

Tiemie Stroop

Gal aanvalle,

’n

bruikers?

Otto se

lf5c.

Nare Hoofpyne,

Pnjs: (1/9) lUc. e n (3/9) 37%c.

gewone Hoofpyn Poeier

gesondheid

in,

oorgestelde van die volgende klagtes.

Pyn Poeiers Nie net

(If/ 6)

GAL en LEWER

vir

se Vyf-aksie Senuwee

Bladsy

PIETERMARITZBURG



Bladsy

HERVORMER

DIE

iv,

September 1962

SAAMBOU! BOETA, D AAR’S NOU MENSE

WAT JOU GEMOEDSRUS Dit

geen twyfel nie— gemoedsrus staan met sy voete

ly

vierkantig

GEE!

op rande en sente.

en ongetroud. sorg dat

weet elke man en vrou

Dit

Saambou

dit veilig is

Boeta, daar’s nou

en dat

kyk na

’n

my

geld

goeie rente gereeld bykom.

mense wat jou gemoedsrus

J*. aangesien ek spaar,

getroud

— hulle

maak ek seker

dis by

gee.

Saamboul

(PERMANENTE) BOUVERENIGING HOOFKANTOOR: H/V KASTEEL-

TAKKE EN AGENTE ORAL

R.

EN

BURGSTRAAT. KAAPSTAD

IN DIE

REPUSLIEK EN SUIDWES

BISCHOFF

STAAL KONSTRUKSIE EN INGENIEURSMAATSKAPPY (EDMS.) BPK. Tnlefoon 70-6042





PRETORIA

Posbus 1569

ALLE TIPE STRUKTURELE STAALWERK VIR DIE BOUBEDRYF BRANDTRAPPE TRAPPE DEKORATIEWE YSTERWERK SAAL- EN ANDER DAKKONSTRUKSIES :

:

:

Fabriek en Ka/ntoor:

Vernuwe JeugdigeEnergie Mense

tT*t

aan

senuagtlgheld,

verliea v*_n

int

kmc.

hsrgaam. onmj-

wer bloed, » wak gebeue en slapelooabeid ly en wat voor hul tyd aigemat, sat en lewenamoeg voel. sal met genoed verneem van ‘n nuwc ontdekklng deur ’n Amerlksanao geneesheer.

Koedoestraat, Koedoespoort Industriele Gebied, Pretoria Vervaardigers van:

it

NuweOntdekkuk

BISCHOFF-KLUISDEURE

BISCHOFF-REKORDKAMERDEURE BISCHOFF-MUURBRANDKASDEURE BISCHOFF-KLUISVENTILATORS BISCHOFF-BRANDKASTE Alleen-verteenwoordiger: V. YORKE-HART. Telefoon 2-1552 PRETORIA Posbus 1252.





DU nuwc

ontdc kiting

maak

dit

moontllk om nuwe krag In u atalaal gou en makllk te vernuwe, om ry k. sulwer bloed te bou en u gedagte en geheue te versterk en om u boos 'n

spllnternuwe slkspens te laat voeL Dla ontdekklng wat 'n medlayne vtr gebruik tula la en In aangenama tabletvorrn beaklkbaar la. begin Inderdaad bale gou om nuwe energla en lewendlgheid te bou, en nogtans la dit volkome onskadellk en heel natuurllk In werklng. So groot was die welslae van dla nuwe ontdekklng, wat Higalon genoem word, dat dit tana by aUe ajptekers verkrygbaar la. M.a.w. Higalon laat u vol lewe en energie voel en maak u >are longer, ’n Spesl&le botteltjle van 4t tablette koa min. Kry vandag nog Higalon by u a»takar.

Sign up to our newsletter for the latest news

© Copyright 2013 - 2019 ALLDOKUMENT.COM All rights reserved.